Μετενσάρκωση

H έννοια της μετενσάρκωσης φαίνεται να προσφέρει μια από τις πιο γοητευτικές εξηγήσεις σχετικά με την καταγωγή και το πεπρωμένο του ανθρώπου. Πολλοί πνευματικοί άνθρωποι, από τον Πλάτωνα μέχρι τον Γκαίτε και από τον Πυθαγόρα μέχρι τον Χιουμ, έχουν υποστηρίξει την άποψη ότι όχι μόνον εκφράζει μια αληθινή πιθανότητα επαναφοράς της ψυχής στη ζωή, αλλά κι ότι από τη στιγμή που απορρίπτουμε την ιδέα ότι ο σαρκικός θάνατος είναι μια τελική εκμηδένιση, η θεωρία της μετενσάρκωσης είναι η μόνη που μπορεί να έχει λογική συνέπεια.

Στην πραγματικότητα η σημασία αυτού του δόγματος είναι πολύ απλή. Κάθε κέντρο της συνειδητής ζωής, με άλλα λόγια κάθε μονάδα, ενοποιείται κατά επανάληψη με διάφορα μέσα η σώματα. Αυτά τα σώματα μπορεί να είναι πνευματικά ή ακόμη και φυσικά ή μπορεί να βρίσκονται ανάμεσα σε αυτές τις δυο καταστάσεις, δηλαδή να είναι αιθέρια. Αυτός ο νόμος της φύσης, ο οποίος εφαρμόζεται στο σύνολο των μονάδων χωρίς εξαιρέσεις, λαμβάνει χώρα σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους φυσικούς κόσμους.

Η ιδέα της μετενσάρκωσης φαίνεται να δίνει ελπίδα για τη συνέχιση της ύπαρξής μας σε περισσότερες από μία ζωές, παρέχοντάς μας έτσι μια επιπλέον ευκαιρία να κερδίσουμε τη λύτρωση. Είναι πηγή παρηγοριάς, ειδικά για όλους όσοι αναζητούν τη σωτηρία βασισμένοι αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις.

 Ένας άλλος σημαντικός λόγος που τόσοι και τόσοι δέχονται σήμερα την ιδέα της μετενσάρκωσης είναι η πεποίθηση ότι παρέχει ένα πλαίσιο εξήγησης των κοινωνικών διαφορών, υποστηρίζοντας ότι είναι τα αποτελέσματα προηγουμένων ζωών κακών ή καλών οι καρποί των οποίων μεταφέρονται στο παρόν μέσα από τη δράση του κάρμα. Έτσι η μετενσάρκωση φαίνεται να είναι ο τέλειος τρόπος για να τιμωρηθούν ή να επιβραβευτούν οι πράξεις μας, χωρίς να είναι απαραίτητος κάποιος προσωπικός θεός που αντιπροσωπεύει την απόλυτη πραγματικότητα.

 ΣΤΗΝ ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΑΕΝΑΟΥ ΚΥΚΛΟΥ

Συναντάμε την πίστη στη μετενσάρκωση σε πολλές μορφές και σε πολλούς πολιτισμούς. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα έκδηλη και συνδέεται με τη λατρεία των προγόνων, όπως στους ιθαγενείς της κεντρικής Αυστραλίας (πχ arunda, aranda) και της δυτικής Αφρικής (πχ. Ewe, edo, igbo, yorumba). Η ιδέα της αναγέννησης είναι τόσο αρχαία κι ανεξιχνίαστη όσο ο ανθρώπινος νους και η ψυχή – αυτό αποδεικνύεται από αρχέγονα σύμβολα, όπως ο ουροβόρος όφις (το ερπετό που δαγκώνει την ουρά του) και το πυρωμένο πουλί φοίνικας που αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες του.

Την συναντάμε όμως και στις αρχαίες ιστορίες των ινδουιστών σχετικά με το χορό του Σίβα και τα όνειρα του βισνού, στο μύθο της σουμερικής ινάννα, στις αιγυπτιακές πνευματικές παραστάσεις (ο θάνατος και η αναγέννηση του Όσιρη) και στη χριστιανική ιστορία της σταύρωσης και της ανάστασης του χριστού. Σταδιακά, η ιδέα ότι η ψυχή φεύγει από το σώμα κατά το θάνατο και μπαίνει στο σώμα με τη γέννηση άρχισε να αποκτά μεγαλύτερη υπόσταση.

Πιστευόταν πως η ψυχή που φεύγει από ένα σώμα αναζητά κάποιο άλλο είτε αυτό ανήκει σε άνθρωπο, σε ζώο, είτε σε κάποια άλλη ζωική ύπαρξη. Υπήρχε ακόμη η πεποίθηση ότι η ψυχή αφήνει το σώμα την ώρα του ύπνου, έχοντας πάρει τη μορφή ατμών οι οποίοι μπαίνουν και βγαίνουν από τα ρουθούνια και το στόμα. Αργότερα, αναπτύχθηκε η ιδέα ότι μεταναστεύει σε ένα βρέφος ή σε κάποιο μέλος του οικογενειακού περιβάλλοντος του νεκρού, γεγονός που δικαιολογούσε την ομοιότητα μεταξύ των συγγενικών προσώπων.

Στις περισσότερες παραδόσεις ο θάνατος δεν αντιμετωπίζεται ως η τελική και απόλυτη εκμηδένιση, αλλά ως μέρος ενός συνεχιζόμενου κύκλου. Ιδέες σχετικές με τη μετενσάρκωση συναντάμε στην αρχαία θρησκεία των ιουδαίων, που οι ναοί τους ήταν πολυθεϊστικοί (περίπου μέχρι την περίοδο ανάμεσα στον 8ο και 6ο αιώνα π.Χ.). επιπλέον, την πεποίθηση της επαναφοράς της ψυχής στη γη είχαν αποδεχθεί οι Εσσαίοι, οι φαρισαίοι και οι καραϊτες, ενώ αποτελούσε βασική συνισταμένη της καμπαλιστικής θεολογίας του μεσαίωνα. Δεν είναι παράξενο που η ιδέα του θανάτου και της αναγέννησης συνιστούσε αναπόσπαστο κομμάτι της μόρφωσης των πρώτων πατέρων της εκκλησίας, αφού είναι γνωστό ότι οι περισσότεροι επίσκοποι των πρώτων χριστιανικών χρόνων ανατράφηκαν σε παγανιστικό περιβάλλον. Ωστόσο, βλέπουμε ότι, ενώ η πίστη στη μετενσάρκωση στην ανατολή διατηρήθηκε ζωντανή, στη δύση αποδυναμώθηκε μέχρι την εποχή του μεσαίωνα και της αναγέννησης.

 Ο ΑΜΕΙΛΙΚΤΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΡΜΑ

Σε αντίθεση με τον χριστιανισμό, τον ισλαμισμό και τον ιουδαϊσμό, που υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος ζει μόνο μια φορά, ο ινδουισμός και ο βουδισμός θεωρούν την επίγεια ζωή ένα είδος "σχολείου", στο οποίο επανέρχονται οι ψυχές μέχρι την πνευματική ωρίμανση και τελειοποίησή τους. Η κλασική μορφή του δόγματος της μετενσάρκωσης διαμορφώθηκε στην Ινδία, αλλά σίγουρα όχι νωρίτερα από τον 9ο αιώνα π.Χ., τότε δηλαδή που συγκροτήθηκαν τα γραπτά του βράχμαν. Σχετίζεται άμεσα με τις διδασκαλίες και τις πρακτικές του βουδισμού, του ζαϊμανισμού, του ινδουισμού, του σιχισμού και του σουφισμού. Κατά τη διάρκεια της εξάπλωσης του βουδισμού η ιδέα της μετενσάρκωσης προσαρμόστηκε στον κινέζικο ταοϊσμό (όχι πριν τον 3ο αιώνα π.Χ.)

ολόκληρο το θεωρητικό οικοδόμημα του ινδουισμού είναι θεμελιωμένο στην αρχή της επιβίωσης της ψυχής και στην άποψη ότι η παρούσα ζωή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια περίοδος προετοιμασίας για την επόμενη. Σύμφωνα με τη σαμσάρα (η λέξη αποδίδει τις έννοιες τροχός της ζωής και μετανάστευση της ψυχής κι εμφανίζεται πρώτη φορά στις ουπανισάδες, τα ινδικά ιερά κείμενα), την ινδουιστική έννοια της μετενσάρκωσης και τον πανίσχυρο συμπαντικό νόμο του κάρμα (από τη λέξη kri που σημαίνει κάνω), τα πάντα προκαθορίζονται από τις πράξεις προηγούμενων ζωών. Έτσι, την ευθύνη για την τιμωρία ή την επιβράβευση δεν την έχει κάποια υπερφυσική οντότητα, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος, ανάλογα με τον τρόπο που ζει κι ενεργεί, σε σχέση με τον ηθικό και κοσμικό νόμο του ντάρμα.

"Πολλές είναι οι περασμένες μου ζωές", λέει στη μπαγκαβάτ γκιτά ο κρισνά στον αρζούνα, "καθώς και οι δικές σου ω αρζούνα. Εγώ τις γνωρίζω όλες, όμως εσύ δεν τις γνωρίζεις, ω μάστιγα των εχθρών. Αν κι εγώ είμαι ο αγέννητος, αν κι εγώ είμαι ο αδιάφθορος μέσα στην ίδια μου την ύπαρξη, αν κι εγώ είμαι ο κύριος όλων των υπάρξεων, στηρίζομαι στην ίδια μου τη φύση και γεννιέμαι μέσα στην ίδια μου τη μάγια, κάθε φορά που σβήνει το ντάρμα κι ανέρχεται η αδικία, τότε εγώ γεννιέμαι. Για τη λύτρωση των καλών, για την καταστροφή εκείνων που κάνουν το κακό, για να τοποθετήσω τη δικαιοσύνη στο θρόνο, γεννιέμαι εγώ από περίοδο σε περίοδο".

Η αντιιερατική μεταρρύθμιση του βούδα (περίπου το 550 π.χ.) απόσπασε από τους βραχμανούς το αποκλειστικό δικαίωμα μεσολάβησης που απολάμβαναν επί πολλά χρόνια σχετικά με την απελευθέρωση των ανθρώπων από τις συνέπειες της εφαρμογής του καρμικού νόμου μέσα από τις αλλεπάλληλες μετενσαρκώσεις. Ενώ από την άλλη η άποψη ότι μόνο μέσα από την προσωπική αναγνώριση των αιτιών που προκαλούν τα πάθη μπορεί ο άνθρωπος να λυτρωθεί από αυτά και να περάσει στη νιρβάνα

 ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ

Από τη στιγμή που η ανατολίτικη ιδέα της μετενσάρκωσης έφτασε στην Ευρώπη, η σημασία της άλλαξε. Κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα ήταν ένα δόγμα αποκλειστικά για τους μυημένους κάποιων μυστικιστικών παραδόσεων, οι οποίες το υιοθέτησαν από το νεοπλατωνισμό. Μόνο στο τέλος του 19ου αιώνα άρχισε να προωθείται η ιδέα της θεοσοφίας και αργότερα της ανθρωποσοφίας. Το ισχυρό ιερατείο τους, μαζί με αυτό πολλών γκουρού της ανατολής και ιδιαίτερα μέσα από τις προσπάθειες του κινήματος της νέας εποχής, κατέστησε την κοινωνία, έτσι που έγινε ένα από τα πιο γοητευτικά δόγματα όσον αφορά την εξήγηση της καταγωγής και του νοήματος της ζωής.

 Η ιδέα βέβαια της μετενσάρκωσης δεν έγινε ποτέ δεκτή από τα επίσημα χριστιανικά ιερατεία, κι αυτό διότι υπονομεύει τις βασικές του αρχές. Καταρχάς, καθιστά, την κυριαρχία του θεού στη δημιουργία μάταιη, μετατρέποντάς τον απλό παρατηρητή της ανθρώπινης τραγωδίας. Συγχρόνως, η πίστη στην ιδέα της μετενσάρκωσης μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την έννοια της ηθικής (το έγκλημα και η αμαρτία δεν θα είναι παρά τα χρέη προηγούμενων ζωών που πρέπει να αποπληρώσει το θύμα, η δε κοινωνική αδικία δεν θα πρέπει να τιμωρείται, από τη στιγμή που κάτι τέτοιο θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της επόμενης ζωής).

Ωστόσο, ο βασικός λόγος που η μετενσάρκωση έχει απορριφθεί από το χριστιανισμό είναι το γεγονός ότι συνιστά απειλή για το θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζει η θυσία του χριστού, στα πλαίσια της χριστιανικής θεωρίας. Αν, δηλαδή, πρόκειται να πληρώσουμε εμείς οι ίδιοι για τις αμαρτίες μας και να λυτρωθούμε χάρη στις δικές μας προσπάθειες κατά τη διάρκεια των επόμενων ζωών μας, αποδίδεται σχετικά με τη σωτηρία του ανθρώπου. Παρόλα αυτά, η μοντέρνα εκδοχή της μετενσάρκωσης είναι ουσιαστικά διαφορετική από αυτό που δήλωναν οι ανατολικές θρησκείες. Η νέα εποχή τη θεωρεί μια αιώνια πορεία της ψυχής προς ανώτερα επίπεδα πνευματικής ύπαρξης κι όχι ένα μαρτύριο από το οποίο ο άνθρωπος πρέπει να ξεφύγει με κάθε τρόπο, καταργώντας την ατομικότητά του.

Επηρεασμένοι από τη γενικότερη χριστιανική άποψη, αλλά απορρίπτοντας κατηγορηματικά την κλασική ιδεολογία της ανατολής, πολλοί σήμερα θεωρούν πως η οντότητα που μετενσαρκώνεται είναι η ψυχή μας, η οποία διατηρεί της ιδιότητες τα ης ατομικότητας από τη μια ζωή στην άλλη. Αυτός ο συμβιβασμός προφανώς προέκυψε από την επιθυμία να προσαρμοστεί το δόγμα της μετενσάρκωσης στο δυτικό τρόπο σκέψης. Η ιδέα ότι ουσιαστικά μετενσαρκώνεται κάτι απρόσωπο είναι πολύ αφηρημένη για να γίνει εύκολα αποδεκτή από τη δυτικό άνθρωπο, με αποτέλεσμα η δύση να χρειάζεται μια πιο ήπια εκδοχή αυτού του δόγματος. Αν και αυτή η τάση αποδεικνύει τη λαχτάρα της ψυχής αρκετά από την πνευματικότητα της ανατολής. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να δεχτούμε ή να απορρίψουμε την ιδέα της μετενσάρκωσης – το πιθανότερο είναι να μη μάθουμε ποτέ οι ίδιοι αν μετενσαρκωθήκαμε ή όχι. Αν η υπόσχεση της αιώνιας ζωής είναι κυριολεκτική ή μεταφορική ή αν πιστεύουμε στη μετενσάρκωση ή στην ανάσταση, αν ζούμε σαν η κάθε μας σκέψη και πράξη να ζουν για πάντα, τότε έχουμε συναντήσει τη μεγαλύτερη πρόκληση όλων των θρησκειών, αρχαίων και σημερινών.

 ΧΡΕΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΖΩΗ

 Γύρω στον 1ο αιώνα π.Χ. οι έλληνες και οι ρωμαίοι μελετητές ανακάλυψαν με έκπληξη ότι οι Δρυίδες, η ιερατική τάξη των κελτών, συμπεριλάμβαναν στο δόγμα τους τη μετενσάρκωση. Με τον καιρό μάλιστα αποκαλύφθηκε το γεγονός ότι οι κέλτες πίστευαν τόσο έντονα στην επαναφορά τους στη ζωή ώστε δανείζονταν χρήματα ή άλλα υλικά αγαθά με τη δέσμευση να τα επιστρέψουν σε κάποια άλλη ζωή!

Ο Διόρδος Σίκουλος παρατήρησε ότι οι Δρυίδες πίστευαν ότι οι "ψυχές των ανθρώπων είναι αθάνατες και πως ύστερα από την πάροδο ορισμένων ετών ζουν μια δεύτερη ζωή, κατά την οποία η ψυχή μπαίνει σε κάποιο άλλο σώμα". Από δε το φιλόσοφο στράβωνα μαθαίνουμε ότι υποστήριζαν πως "οι ψυχές των ανθρώπων όπως και το σύμπαν είναι άφθαρτες". Για τους Δρυίδες υπήρχαν τρεις κόσμοι: α) ένας κόσμος της ευτυχίας που βρίσκεται πάνω, β) ένας άλλος θλίψης από κάτω και γ) αυτός στον οποίο ζούμε, όπου επικρατεί τόσο απόλυτη ισορροπία του καλού και του κακού ώστε ο άνθρωπος έχει άμεσα τη δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα στα δυο. Κι ανάλογα με την επιλογή του η ψυχή του μετά το θάνατο στέλνεται σε έναν από τους δυο άλλους κόσμους, προκειμένου να εξαγνιστεί και να επιστρέψει σε μιαν άλλη ζωή.

 Η ΜΕΤΕΝΣΑΡΚΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΤΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, η πανάρχαια διδασκαλία της επαναφοράς της ψυχής γεννήθηκε στην Αίγυπτο: "αιγύπτιοι εισί οι ειπόντες, ως ανθρώπου ψυχή αθάνατος εστί, του σώματος δεν καταφθίνοντος ες άλλο ζώον αιεί γιμόμενον εσδύεται". Η αιγυπτιακή βίβλος των νεκρών περιγράφει το ταξίδι της ψυχής στον επόμενο κόσμο χωρίς αυτή να ξανά επιστρέψει στη γη. Όπως είναι γνωστό, οι αρχαίοι αιγύπτιοι ταρίχευσαν τους νεκρούς, ώστε να διατηρηθεί το σώμα, για να συντροφεύει την ψυχή στον άλλο κόσμο, γεγονός που αποδεικνύει ότι μάλλον πίστευαν περισσότερο στη νεκρανάσταση παρά στη μετενσάρκωση.

 Μια πολύ ενδιαφέρουσα άποψη σχετικά με το θέμα της μετενσάρκωσης στην αρχαία Αίγυπτο είχε ο γαλλοϊσπανικής καταγωγής αποκρυφιστής Gerard που έγινε διάσημος με το ψευδώνυμο Papus. Αναφέρει, λοιπόν, ότι οι αιγύπτιοι υποστήριζαν πως κατά τη διάρκεια της ζωής το πνεύμα κατευθύνει τις ενέργειες του σώματος με τη βοήθεια δυνάμεων που εκπέμπονται από την περιοχή του ουρανού, όπου βρίσκεται ο πολικός αστέρας. (έτσι δικαιολογείται το γεγονός ότι η είσοδος των πυραμίδων είναι στραμμένη προς τον πολικό αστέρα).

Μετά το φυσικό θάνατο, οι αιγύπτιοι ως ικανοί χειριστές των αστρικών δυνάμεων εμπόδιζαν το διασκορπισμό των σωματικών κυττάρων, αλατίζοντας κι αρωματίζοντας το σώμα επί τρεις μήνες, συγκρατώντας με τον τρόπο αυτόν την αστρική δύναμη που θα προκαλούσε τη διαδικασία της αποσύνθεσης. Προχωρούσαν όμως και παραπέρα: εκτελώντας μια πολύπλοκη τελετουργία, επικαλούνταν τις αστρικές δυνάμεις που περιστρέφονται γύρω από τον πολικό αστέρα, για να τις κατευθύνουν στη συνέχεια στο ομοίωμα της μούμιας. Ο Papus υποστηρίζει ότι οι αιγύπτιοι είχαν δημιουργήσει με τον τρόπο αυτόν υπόγειες πόλεις, με αποτέλεσμα να μπορούν να δρουν στο αστρικό πεδίο της γης, "σταθεροποιώντας για μεγάλο χρονικό διάστημα τον πόλο του πολιτισμού στη χώρα τους κι εν συνεχεία καθυστερώντας τη μετενσάρκωση των ανθρώπων, πολεμώντας έτσι μέσω της επιστήμης με τις δυνάμεις της ειμαρμένης".

Πηγή: paraportalgr.uphero.com

Συγγραφέας: alito.gr

Συνέχεια. . . »

Αστρική Προβολή: 12 Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η αστρική προβολή; Μαγική ικανότητα που έχουν κάποια εξελιγμένα άτομα ή κάτι που ο καθένας μπορεί να μάθει; Ψευδαίσθηση ή πραγματικότητα ; Υπάρχουν κίνδυνοι; Σε τι μπορεί να χρησιμεύσει;

Η αστρική προβολή είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί πολλούς απ΄ αυτούς που ασχολούνται με τις ανεξερεύνητες δυνάμεις του ανθρώπου και τις ψυχικές δυνατότητες. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα υπάρχει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα αστρικά ταξίδια που εκφράζεται με βιβλία, άρθρα, ειδικά σεμινάρια και ομάδες που εξασκούνται στο να κατακτήσουν την τεχνική της συνειδητής προβολής.

Το θέμα είναι τεράστιο και ο αρχάριος μπορεί να χαθεί μέσα σε ένα λαβύρινθο διαφορετικών απόψεων και μεθόδων που υπόσχονται χωρίς πολύ κόπο την εμπειρία του αστρικού ταξιδιού.

Για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά και να ξεκαθαρίσουμε λίγο το τοπίο, θα απαντήσουμε στις 12 πιο συχνές ερωτήσεις που γίνονται συνήθως για την αστρική προβολή.

ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Τι σημαίνει αστρική προβολή;

Αστρική προβολή είναι ένα φαινόμενο όπου το άτομο νιώθει να αποχωρίζεται από το φυσικό του σώμα και είναι σε θέση να ταξιδέψει στον αστρικό κόσμο και να έχει εμπειρίες μέσα σ΄ αυτόν. Ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των εξωσωματικών εμπειριών, όπως το συνειδητό ονείρεμα και οι επιθανάτιες εμπειρίες, καταστάσεις δηλαδή όπου το άτομο έχει εμπειρίες πέρα απ΄ αυτές που δίνουν οι σωματικές αισθήσεις. Αν και διαφέρει από τις υπόλοιπες εξωσωματικές εμπειρίες, εν τούτοις συνδέεται στενά με αυτές, μια και όλες σχετίζονται με την δυνατότητα αντίληψης που έχει το αστρικό μας σώμα.

ΕΡΩΤΗΣΗ 2: Πότε συμβαίνει η αστρική προβολή;

Η αστρική προβολή συμβαίνει όταν το αστρικό σώμα διαχωρίζεται από το φυσικό. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να γίνει είτε ακούσια είτε με την θέληση μας, συνήθως μετά από συνεπή και σταθερή εξάσκηση. Ακούσια συμβαίνει σε περιπτώσεις ατυχημάτων αλλά και στην κατάσταση του ονειρέματος.

ΕΡΩΤΗΣΗ 3: Που βρίσκεται αυτός ο αστρικός κόσμος;

Στον ίδιο χώρο που βρίσκεται και ο φυσικός, υλικός κόσμος. Δεν πρόκειται για κάποιο συγκεκριμένο χώρο, αλλά για ένα διαφορετικό τρόπο αντίληψης. Δεν πηγαίνουμε πουθενά, απλώς έχουμε την δυνατότητα να αντιληφθούμε μια διαφορετική πλευρά της πραγματικότητας. Βλέπουμε περισσότερο την ενεργειακή φύση των ανθρώπων και των αντικειμένων. Το αστρικό σώμα λειτουργεί στον αστρικό κόσμο με παρόμοιο τρόπο, αν και πιο διευρυμένα, που το φυσικό σώμα λειτουργεί στον υλικό κόσμο.

ΕΡΩΤΗΣΗ 4: Υπάρχουν πράγματα ή οντότητες στον αστρικό κόσμο που δεν υπάρχουν στον φυσικό;

Οι πνευματικές και οι εσωτερικές παραδόσεις ως επί στο πλείστον αποδέχονται την ύπαρξη οντοτήτων στον αστρικό κόσμο, και μάλιστα μιλούν για αλληλεπιδράσεις που μπορούν να έχουν αυτές οι οντότητες με τους ανθρώπους. Γι΄ αυτό συνιστούν πάντα το άτομο να φτιάχνει μια ασπίδα προστασίας, για να χρησιμοποιήσουμε μια γνωστή έκφραση, με πίστη, προσευχή και οραματισμό λευκού φωτός. Γενικά ο αστρικός κόσμος, αν και είναι γεμάτος από αστρικούς κατοίκους, θεωρείται μάλλον πιο ασφαλής από τον υλικό κόσμο.

ΕΡΩΤΗΣΗ 5: Υπάρχει κίνδυνος να μην επιστρέψω στο σώμα μου;

Όχι. Το αστρικό σώμα συνδέεται πάντα με το φυσικό διαμέσου της ασημένιας χορδής μέσω της οποίας επιστρέφουμε πάντα πίσω. Στην πραγματικότητα, μία από τις δυσκολίες της αστρικής προβολής είναι ότι επιστρέφουμε πολύ εύκολα πίσω. Το δύσκολο μέρος είναι να παραμείνουμε στον αστρικό κόσμο. Στην μοναδική περίπτωση όπου δεν γυρίζουμε πίσω είναι όταν σπάσει η ασημένια χορδή, και αυτό συμβαίνει αποκλειστικά και μόνο όταν πεθαίνουμε.

ΕΡΩΤΗΣΗ 6: Έχω προσπαθήσει πολλές φορές και δεν τα καταφέρνω. Κάποιος μου είπε ότι μόνο ιδιαίτερα άτομα που έχουν μια καρμική προδιάθεση μπορούν να ταξιδέψουν συνειδητά στο αστρικό πεδίο. Είναι αλήθεια;

Όχι. Το να ταξιδεύει κανείς στο αστρικό είναι μια ανθρώπινη δυνατότητα που την μοιραζόμαστε όλοι. Σίγουρα έχετε ταξιδέψει στο αστρικό, αλλά απλά δεν είχατε συνείδηση και δεν έχει καταγραφεί μέσα σας. Οποιοσδήποτε μπορεί να μάθει να προβάλλει συνειδητά τον εαυτό του μετά από συνεχή εξάσκηση. Μπορεί να μην τα καταφέρατε μέχρι τώρα για πολλούς λόγους. Ίσως γιατί δεν εξασκηθήκατε αρκετά και τα παρατήσατε επειδή απογοητευτήκατε ή υπάρχουν άλλες αιτίες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής σας.

ΕΡΩΤΗΣΗ 7: Όταν προβάλλεσαι μπορείς ακόμα να βλέπεις πράγματα του υλικού κόσμου;

Όταν προβάλλεται το άτομο στον αστρικό κόσμο δεν βλέπει πραγματική φυσική ύλη, αλλά το αστρικό μέρος του τι υπάρχει φυσικό κόσμο. Οτιδήποτε υπάρχει στο φυσικό υπάρχει και στο αστρικό και το αντιλαμβάνεσαι ανάλογα. Κάποιος που ξεκινάει να μάθει τις τεχνικές, στην αρχή έχει δυσκολία να αναγνωρίζει μέρη και αντικείμενα, όσο περισσότερο εξοικειώνεται όμως με τον αστρικό κόσμο τόσο πιο εύκολα αναγνωρίζει την μορφή που έχουν εκεί αυτά που γνωρίζει στο φυσικό κόσμο.

ΕΡΩΤΗΣΗ 8: Τι μπορεί να δυσκολέψει την αστρική προβολή;

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, για παράδειγμα, επηρεάζουν τον εγκέφαλο και την συνείδηση, που χρειάζεται να είναι όσο το δυνατόν πιο διαυγής, δυσκολεύοντας έτσι το αστρικό ταξίδι. Επίσης το αλκοόλ και τα ναρκωτικά όχι μόνο δυσκολεύουν αλλά, μια και ουσιαστικά καταστρέφουν το αστρικό σώμα, τελικά εξαφανίζουν τελείως κάθε δυνατότητα για συνειδητή αστρική προβολή

ΕΡΩΤΗΣΗ 9: Είναι τα όνειρα ένα είδος αστρικής προβολής;

Σίγουρα έχετε ταξιδέψει στο αστρικό σε κάποιο όνειρο σας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε όνειρο είναι και μια αστρική προβολή. Αυτές οι ψυχικές εμπειρίες που βιώνουμε κατά την διάρκεια του ύπνου μας και τα ονομάζουμε όνειρα, δεν ανήκουν όλες στις ίδιες κατηγορίες. Υπάρχουν πολλών ειδών όνειρα, διαφορετικής ποιότητας και λειτουργίας όπως ψυχολογικά όνειρα, όνειρα που συνδέονται με καθημερινά συμβάντα, διαισθητικά και προγνωστικά όνειρα κ.α. Τα όνειρα που αποτελούν και αστρική προβολή συνήθως έχουν μια ιδιαίτερη ζωντάνια, μια μορφή επίγνωσης ότι είστε στο αστρικό και μένουν πιο εύκολα στην μνήμη καθώς αφήνουν μια ζωηρή εντύπωση.

ΕΡΩΤΗΣΗ 10: Είναι το αστρικό ταξίδι ίδιο με το συνειδητό όνειρο;

Και τα δύο έχουν να κάνουν με το να έχεις συνείδηση ότι βρίσκεσαι στον αστρικό κόσμο. Το συνειδητό όνειρο όμως προϋποθέτει ότι ήδη κοιμάσαι, ονειρεύεσαι και ξαφνικά αποκτάς επίγνωση του αστρικού σου σώματος, ξέρεις δηλαδή ότι ονειρεύεσαι. Αντίθετα η αστρική προβολή μπορεί να συμβεί χωρίς να χρειαστεί απαραίτητα να κοιμηθεί το άτομο. Οι περισσότερες παραδόσεις και συστήματα για την αστρική προβολή πάντως συμφωνούν ότι η άσκηση στο συνειδητό ονείρεμα διευκολύνει και την αστρική προβολή, καθώς και το αντίστροφο.

ΕΡΩΤΗΣΗ 11: Τι μπορώ να κάνει κάποιος στον αστρικό κόσμο;

Στην αρχή ένα άτομο μαθαίνει να προβάλλει συνειδητά το αστρικό του σώμα και η προσπάθεια του είναι να παραμείνει εκεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Καθώς εξοικειώνεται όλο και πιο πολύ με το περιβάλλον του αστρικού πεδίου, μαθαίνει σταδιακά να κινείται και να αναγνωρίζει τα αντικείμενα και τα μέρη, έτσι όπως φαίνονται εκεί. Οι περισσότερες εσωτερικές παραδόσεις όμως μιλούν και για άλλες δυνατότητες που υπάρχουν για τον προχωρημένο ταξιδευτή. Μπορεί κάποιος να επισκεφτεί συγκεκριμένα μέρη, που μπορεί να βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά από εκεί που είναι το φυσικό του σώμα, και να δει τι συμβαίνει εκεί την συγκεκριμένη στιγμή. Οι προχωρημένοι μπορούν επιδράσουν μάλιστα με τα αστρικά σώματα άλλων ανθρώπων, να συναντήσουν πνευματικούς δασκάλους ή και να θεραπεύσουν.

ΕΡΩΤΗΣΗ 12: Υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις για την αστρική προβολή; Τι λέει γενικά η επιστήμη;

Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν εκατοντάδες έρευνες, σε πανεπιστημιακό επίπεδο, για την δυνατότητα της συνείδησης να υπάρξει ανεξάρτητα από το φυσικό σώμα. Έχουν καταγραφεί πολλές περιπτώσεις ανθρώπων που αναφέρουν αυτές τις εμπειρίες, με πιο εντυπωσιακές ανάμεσά τους να προέρχονται από άτομα που ποτέ δεν είχαν σχέση με τέτοια θέματα, όμως από τυχαία περιστατικά όπως ένα ατύχημα, έχουν περιγράψει λεπτομέρειες για αυτά που συνέβαιναν όταν αυτοί βρίσκονταν αναίσθητοι στο χειρουργικό τραπέζι ή κάπου αλλού. Υπάρχουν όμως πολλές ερμηνείες για αυτά τα περιστατικά και μάλλον είμαστε μακριά ακόμα για επιστημονική θεωρία που να καλύπτει απόλυτα και αυτή την πλευρά των ψυχικών δυνατοτήτων του ανθρώπου. Το πρόβλημα είναι ότι η αστρική προβολή, όπως η πίστη σε μια ανώτερη δύναμη, τα όνειρα ή η διαίσθηση, είναι ουσιαστικά μια εσωτερική εμπειρία και ως τέτοια δεν μπορεί να είναι αντικείμενο επαλήθευσης από τον ανεξάρτητο παρατηρητή- επιστήμονα.

ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΣΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΜΑΓΙΣΣΩΝ

Μία σχετικά απλή, αλλά αποτελεσματική μέθοδος αστρικής προβολής είναι αυτή που προτείνει η συγγραφέας και ερευνήτρια Σίλβερ Ράβενγουλφ και βασίζεται στις παραδόσεις της μαγικής παράδοσης Wikka.

Για την προετοιμασία:

- Διαλέξτε μια ώρα που δεν θα σας αποσπάσει τίποτα.

- Την ημέρα που θα επιλέξετε να πειραματιστείτε στην αστρική προβολή καλό είναι να απέχετε από βαριές τροφές, όπως το κόκκινο κρέας, και από το αλκοόλ.

- Για τους αρχάριους είναι πολύ βοηθητικό να κάνουν πριν ένα τελετουργικό μπάνιο, μέσα στο οποίο μπορούν να βάλουν αλάτι και κάποια βότανα.

- Τοποθετείστε ένα μπολ με νερό και ένα με αλάτι δίπλα στο κρεβάτι σας. Ευλογήστε τα και ραντίστε λίγο και από τα δύο στις τέσσερις γωνιές του δωματίου ώστε να εξαγνιστεί ο χώρος.

Για να αρχίσετε:

- Ξαπλώστε στο κρεβάτι χωρίς να σταυρώνετε τα πόδια και τα χέρια σας και πάρτε τρεις βαθιές αναπνοές.

- Φανταστείτε τον εαυτό σας λουσμένο σε ένα λευκό και εξαγνιστικό φως προστασίας. Χαλαρώστε κάθε κομμάτι του σώματός σας ξεχωριστά.

- Όταν νιώσετε απόλυτα χαλαρωμένοι, επικεντρωθείτε στο μέτωπό σας, στο σημείο ανάμεσα στα φρύδια ( το σημείο που βρίσκεται το τρίτο μάτι) και φανταστείτε να βγαίνει το αστρικό σας σώμα από εκεί.

Η διαδικασία της προβολής:

- Αρχικά μπορεί να αισθανθείτε ένα προοδευτικό μούδιασμα στο σώμα, ένα ελαφρύ μυρμήγκιασμα στο πρόσωπο ή να νιώσετε πως αιωρείστε. Μην ανησυχήσετε και μην φοβηθείτε, μια και η ανησυχία και ο φόβος θα σας βγάλουν από την κατάσταση χαλάρωσης. Να γνωρίζετε ότι αυτές είναι φυσιολογικές αντιδράσεις και είστε απόλυτα ασφαλείς.

- Χαλαρώστε και κρατείστε την προσοχή σας στην εσωτερική αίσθηση. Αν χάσετε την συγκέντρωση σας, μετακινηθείτε, ξυστείτε κλπ. θα πρέπει να συγκεντρωθείτε ξανά από την αρχή. Αυτό είναι και το πιο δύσκολο σημείο για τους αρχάριους, να έχουν δηλαδή υπομονή στην συγκέντρωση και να μην απογοητεύονται.

- Αν πραγματικά το θέλετε και δείξετε συνέπεια και υπομονή στην άσκηση, σίγουρα θα πετύχετε να ταξιδέψετε με το αστρικό σας σώμα. Κάθε φορά μετά που επιχειρείτε αστρική προβολή, θα είναι όλο και εύκολο.

- Μόλις βγείτε από το σώμα σας για πρώτη φορά, περιοριστείτε στο να εξερευνήσετε το δωμάτιό σας με τις καινούριες σας αισθήσεις και μην επιχειρήσετε να πάτε μακρύτερα.

- Οραματιστείτε συνειδητά ότι επιστρέφετε στο σώμα σας. Μετρήστε μέχρι το πέντε και ανοίξτε τα μάτια σας.

- Αφήστε τουλάχιστον εικοσιτέσσερις ώρες να περάσουν πριν δοκιμάσετε ξανά. Όταν θα έχετε εξασκηθεί αρκετά, δεν θα υπάρχει ανάγκη γι΄ αυτό το χρονικό διάστημα ξεκούρασης.

Συγγραφέας: Άγγελος Βιαννίτης

Πηγή: metafysiko.gr

Συνέχεια. . . »

Μάνος Δανέζης: Επιστήμη και Νέος πολιτισμός

Είναι πλέον εμφανές ότι εδώ και αρκετά χρόνια ο δυτικός πολιτισμός διέρχεται μια περίοδο δραματικά αυξανόμενης κοινωνικής κρίσης η οποία συν τω χρόνω αποσαθρώνει τις παγκόσμιες κοινωνικές δομές. Το φαινόμενα αυτό δεν έχει τοπικά χαρακτηριστικά, αλλά αφορά και αναφέρεται στο σύνολο του δυτικού κόσμου αν και εξωτερικεύεται με διαφορετικούς τρόπους στις διάφορες τοπικές κοινωνίες αναλόγως του βαθμού εξέλιξής τους.

Η διεθνής οικονομική κατάρρευση που βιώνουμε και η οποία δεν είναι το αίτιο αλλά το αποτέλεσμα μιας ολοκληρωτικής κατάρρευσης αξιών και ιδεών και άλλα κοινωνικά φαινόμενα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια δυσλειτουργία ενός κοινωνικού συστήματος, αλλά σε φαινόμενα πολιτισμικής κατάρρευσης αυτού που αναφέρεται ως Δυτικός Πολιτισμός. Χαρακτηριστικό φαινόμενο αυτής της κατάρρευσης είναι η εγκατάλειψη των αρχών της συλλογικότητας, της κοινωνικότητας και του κοινοτικού πνεύματος, δηλαδή των βασικών στοιχείων δόμησης του πολιτισμού μας.

Η συλλογικότητα έχει αντικατασταθεί από την ιδιώτευση, την υποκειμενικότητα, την ατομικότητα και τον εγωκεντρισμό. Με τον τρόπο αυτό η κοινωνία χάνει τη συνοχή της και αυτοδιαλύεται σε ένα σύνολο συγκρουόμενων ατόμων. Το εγώ αντικαθιστά το εμείς. Το είμαι αντικαθίσταται από το έχω. Με τον τρόπο αυτό ο Δυτικός πολιτισμός από κοινωνικός, μετατρέπεται σε εξατομικευμένο και συν τω χρόνω φθείρεται, διαφθείρεται, και καταρρέει.

Την κατάρρευση αυτή, η οποία, αργά ή γρήγορα, θα οδηγήσει τον Δυτικό Πολιτισμό σε μεγάλες περιπέτειες, είναι επιτακτική ανάγκη να τη σταματήσει η ανάπτυξη ενός νέου Δυτικού Πολιτισμικού Ρεύματος το οποίο θα πρέπει να στηρίζεται, τόσο στις ανθρωπιστικές αρχές, τις οποίες ο Δυτικός Πολιτισμός έχει προ πολλού και εξ ολοκλήρου λησμονήσει, όσο και στο νέο επιστημονικό πνεύμα που επιτάσσει την ανάπτυξη μιας νέας λογικής και ηθικής της επιστήμης

Κύριος παράγοντας συγκρότησης μια νέας πολιτισμικής δομής είναι η συνειδητοποίηση των αιτίων κατάρρευσης του σημερινού Δυτικού Πολιτισμικού ρεύματος. Πάνω στην ανάλυση αυτών των αιτίων πρέπει να θεμελιωθεί μια νέα πολιτισμική θεωρία. Ένα νέο παγκόσμιο κοινωνικό συμβόλαιο το οποίο θα επιτρέψει στην κοινωνία μας να ζήσει με ειρήνη, αδελφότητα και δικαιοσύνη.

Η Θέση του Θετικού επιστήμονα

Μέσα στο γενικότερο πλαίσιο αυτής της πολιτισμικής κατάρρευσης πάρα πολλοί διατυπώνουν μια καίρια ερώτηση.

«Πρέπει ο Θετικός Επιστήμονας να απασχολείται και να ενδιαφέρεται μόνο με την στενή περιοχή της ειδικότητάς του, ή και για τα ευρύτερα κοινωνικά και πολιτισμικά δρώμενα;»

Για να πάρουμε θέση στο προηγούμενο ερώτημα θα πρέπει πρώτα να έχουμε απαντήσει σε μια άλλη πολύ θεμελιακή ερώτηση: «Η ανατροπή βασικών Επιστημονικών δεδομένων επηρεάζει την συγκρότηση ενός Πολιτισμικού Ρεύματος;». Για να έχουμε μια απάντηση σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα πρέπει να έχουμε μια σαφή εικόνα για το πώς συγκροτείται ένα πολιτισμικό ρεύμα.

Η έννοια του φόβου. Οι τρεις πολιτισμικοί πυλώνες

Ένα πολιτισμικό ρεύμα εκφράζει βασικά την εκάστοτε προσπάθεια του ανθρώπου να ξεπεράσει και να ελέγξει τριών ειδών φόβους, οι οποίοι βρίσκονται σε άμεση σχέση και συνάρτηση με τριών ειδών γεγονότα ή ανθρώπινους φόβους:

1. Τον φόβο της φυσικής ανθρώπινης επιβίωσης.

Ο φόβος αυτός περιλαμβάνει στον σκληρό του πυρήνα, επί μέρους φόβους όπως την αβεβαιότητα εξεύρεσης πόρων βιολογικής επιβίωσης και τον φόβο άσκησης βίας από τον δυνατότερο. Η προσπάθεια υπέρβασης όλων αυτών των φόβων επιβίωσης ανάγκασε τον άνθρωπο να εφεύρει την έννοια της «οργανωμένης κοινωνικής ζωής» και σε προέκταση την έννοια της «Κοινωνικής Φιλοσοφίας». Η Κοινωνική Φιλοσοφία Γέννησε τα «Κοινωνικά Συστήματα» και από αυτά προήλθαν τα «Πολιτικά Συστήματα».

2. Το φόβο της βίαιης δράσης του Φυσικού Περιβάλλοντος.

Οι κατακλυσμοί, οι σεισμοί, οι βροντές και οι αστραπές, το μυστήριο του έναστρου ουρανού, η αιφνίδια μεταβολή των κλιματολογικών συνθηκών, δημιουργούσαν έναν εσωτερικό φόβο, τόσο στο επίπεδο της φυσικής επιβίωσης του ανθρώπου, όσο και στο επίπεδο του μεταφυσικού και ψυχολογικού δέους. Τον φόβο των γεγονότων του Φυσικού του περιβάλλοντος προσπάθησε ο άνθρωπος να ξεπεράσει μέσω της «Γνώσης», της διερεύνησης δηλαδή των αιτίων που προκαλούν τα γεγονότα που τον φόβιζαν. Η «Γνώση» γέννησε την «Επιστημονική Κοσμοθεωρία» που με τη σειρά της δημιούργησε την «Επιστήμη» η οποία σε κάποιες περιπτώσεις μετασχηματίζεται σε «Τεχνολογία».

3. Τον μεταφυσικό φόβο, τον φόβο δηλαδή που προκαλούσαν γεγονότα τα οποία ξέφευγαν από το πλαίσιο της λογικής ερμηνείας,

η οποία απέρρεε από την εμπειροκρατία των ανθρώπινων αισθήσεων. Ο μεταφυσικός φόβος δημιουργούσε έντονα και ανεξέλεγκτα προσωπικά και συλλογικά φαινόμενα άκρατου δέους, τα οποία αποσάθρωναν τις δομές του Κοινωνικού Συστήματος, αλλά και της Επιστημονικής Κοσμοθεωρίας. Απάντηση σ’ αυτή τη αίσθηση του μεταφυσικού φόβου έδωσε ο άνθρωπος δημιουργώντας τις δομές της «Εσωτερικής Φιλοσοφίας ή Θρησκευτικότητας». Η Εσωτερική φιλοσοφία είχε ως στόχο της να κατασιγάσει τα φαινόμενα μεταφυσικού φόβου με προεξάρχοντα τον «Φόβο του Θανάτου». Η «Θρησκευτικότητα» γέννησε τη «Θεολογία» η οποία αποτελεί το υπόβαθρο γέννησης της «Θρησκείας».

Όπως είναι φανερό, τα τρία προηγούμενα είδη ανθρώπινων φόβων δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, αλλά αλληλοεξαρτώμενα. Με τον τρόπο αυτό έπρεπε η ανάπτυξη μιας μεθόδου, ή μιας θεωρίας καταπολέμησης του ενός φόβου, να μην έρχεται σε αντίθεση με αντίστοιχες θεωρίες και πρακτικές που είχαν ως στόχο την αναίρεση των φόβων άλλου τύπου. Στην αντίθετη περίπτωση, μπορεί μια θεωρία ή μια πρακτική να κατασιγάζει κάποιο είδος ανθρώπινων φόβων, αλλά καταστρέφει τις δομές προστασίας του ανθρώπου από κάποιους άλλους.

Με βάση την προσπάθεια κατασίγασης των τριών αυτών επί μέρους ανθρώπινων φόβων ένα Πολιτισμικό Ρεύμα συγκροτείται πάνω στην ισόρροπη και αλληλεξαρτώμενη ανάπτυξη των τριών προηγούμενων πυλώνων.

Πολιτισμικά ρεύματα ενός πυλώνα

Η προηγούμενη όμως λογική, μιας ισόρροπης δηλαδή εξέλιξης ενός Πολιτισμικού Ρεύματος, δεν είναι αποδεκτή από όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι ανθρώπινες διοικητικές δομές κάποιου πυλώνα του Πολιτισμικού ρεύματος, κυριαρχούν επί των διοικητικών δομών των άλλων δύο πυλώνων, δημιουργώντας Πολιτισμικά ρεύματα ενός πυλώνα.

Με τον τρόπο αυτό δομούνται τα «Θετικιστικά», τα «Θεοκρατικά» και τα «Διοικητικά» πολιτισμικά ρεύματα., αναλόγως αν επικρατούν οι διοικητικές δομές της «Επιστημονικής Κοσμοθεωρίας» της «Εσωτερικής Φιλοσοφίας ή Θρησκευτικότητας», ή της «Κοινωνικής Φιλοσοφίας» αντίστοιχα.

Το νόημα της Μεγάλης Επιστημονικής Επανάστασης

Για να γίνει σαφές το πώς η ριζική αλλαγή των επιστημονικών ιδεών αναγκάζει σε μια ουσιαστική αλλαγή των αντιλήψεων των δύο άλλων πυλώνων ενός πολιτισμικού ρεύματος θα πρέπει να εντοπίσουμε ποιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό μιας «Μεγάλης Επιστημονικής Επανάστασης».

Μεγάλη Επιστημονική Επανάσταση ονομάζουμε μια ριζική αναμόρφωση των επιστημονικών ιδεών η οποία δεν προάγει μόνο την επιστημονική γνώση και φιλοσοφία, αλλά αναγκάζει ένα πολιτισμικό ρεύμα ενός πυλώνα να μετατραπεί σε έναν πολιτισμό τριών πολιτισμικών πυλώνων.

Ως παραδείγματα Μεγάλων Επιστημονικών Επαναστάσεων μπορούμε αναφέρουμε την:

Προσωκρατική Περίοδο και την Επιστημονική Επανάσταση 16ου-17ου αιώνα

Πριν και τις δύο αυτές περιόδους ο πολιτισμός ήταν Θεοκρατικός. Η ριζική όμως αναμόρφωση των επιστημονικών ιδεών και πρακτικών επέδρασε πάνω στη δομή του πολιτισμικού ρεύματος μετατρέποντάς το σε ένα πολιτισμό τριών πυλώνων.

Αυτό σημαίνει ότι με κάποιο τρόπο η ανατροπή των επιστημονικών ιδεών επιδρά ριζικά και καταλυτικά πάνω στη δομή και τον προσανατολισμό ενός πολιτισμού

Η φιλοσοφική θεμελίωση των Θετικών Επιστημών

Με ποιόν τρόπο όμως επιδρά το περιεχόμενο της επιστημονικής σκέψης στις δομές ενός Πολιτισμικού Ρεύματος;

Αρχικά θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι Θετικές Επιστήμες και, σε προέκταση ο πυλώνας της Επιστημονικής Κοσμοθεωρίας, δεν θεμελιώνονται πάνω σε πειραματικά αποδεδειγμένες έννοιες όπως αφήνουμε πολλές φορές να εννοηθεί.

Οι βάσεις των θετικών Επιστημών είναι οι επόμενες τρεις έννοιες: η ύλη (μάζα), ο χρόνος και ο χώρος (διάσταση).

Οι έννοιες αυτές δεν αποτελούν όμως τη βάση μόνο του πυλώνα της επιστημονικής κοσμοθεωρίας αλλά και των άλλων δύο πυλώνων ενός πολιτισμικού ρεύματος, της θρησκευτικότητας και της κοινωνικής φιλοσοφίας.

Οι έννοιες αυτές, όπως γνωρίζουμε, δεν είναι χειροπιαστά και αντικειμενικά προσδιορισμένες, αλλά φιλοσοφικά κατηγορούμενα προσδιοριζόμενα με διαφορετικούς τρόπους από διαφορετικούς πολιτισμούς, η σε διαφορετικές εποχές

Αν ανατραπεί το εννοιολογικό περιεχόμενο αυτών των φυσικών εννοιών θα αλλάξει σιγά-σιγά η επιστημονική, θρησκευτική και κοινωνική βάση του δυτικού πολιτισμού και, αργά ή γρήγορα, ολόκληρη η δομή του πολιτισμού μας.

Η ανατροπή όμως του εννοιολογικού περιεχομένου αυτών των φυσικών εννοιών έχει ήδη συντελεστεί. Οι κλασικές επιστημονικές θέσεις έχουν ανατραπεί δραματικά από τα μέσα του 19ου αιώνα. Η κατάρρευση του πυλώνα της κλασσικής επιστημονικής κοσμοθεωρίας παρασύρει σε κατάρρευση ολόκληρο το Δυτικό Πολιτισμικό Ρεύμα

Επειδή όμως πολλοί μπορεί να μην πιστέψουν την ουσιαστική επίδραση του πυλώνα της επιστήμης πάνω στην συγκρότηση των άλλων πολιτισμικών πυλώνων θέλουμε να υπενθυμίσουμε τα επόμενα.

Αλλαγή της επιστημονικής αντίληψης για το τι είναι η ύλη, μάζα, χρόνος και χώρος, αναγκάζει σε αναθεώρηση κάθε κοινωνικό σύστημα που έχει στηριχθεί στις παλαιότερες αυτές αντιλήψεις (Διαλεκτικός Υλισμός-Μαρξισμός-Κομμουνισμός) όπως και μια σειρά φιλοσοφικών συστημάτων που επηρέασαν την δομή και την σκέψη του Δυτικού πολιτισμού (Υλισμός, Μηχανοκρατία κλπ).

Στο πεδίο της Θεολογίας η αλλαγή της επιστημονικής αντίληψης π.χ πάνω σε θέματα Βιολογίας, όπως η θεωρία καταγωγή των Ειδών, η φυσική συγκρότησης και γέννηση του Σύμπαντος, για το τι υπήρχε πριν τι δημιουργία του Σύμπαντος, του τι είναι η ύλη, μάζα, χρόνος και χώρος, για το τι είναι στην πραγματικότητα αυτό το οποίο αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας, αλλάζουν σοβαρά πολλά σημεία της θεολογικής δογματικής.

Τα αίτια κατάρρευσης

Ας δούμε όμως μερικά από τα επιστημονικά δεδομένα τα οποία επέδρασαν ουσιαστικά πάνω στην συγκρότηση του καταρρέοντας Δυτικού Πολιτισμικού ρεύματος.

Βασική αποδοχή της δυτικής τεχνολογικής επιστημονικής σκέψης υπήρξε η φιλοσοφική, αλλά και δογματική, αποδοχή ως αληθών και πραγματικών μόνο εκείνων των μορφών και των φαινομένων τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο των ανθρώπινων αισθήσεων.

Εργαλεία μελέτης αυτού του αισθητού κόσμου της εμπειροκρατίας, υπήρξαν η Ευκλείδεια Γεωμετρία και η Νευτώνεια Φυσική.

Για το εμπειροκρατούμενο αυτό πολιτισμικό ρεύμα τα φυσικά σώματα μέσα στον χώρο ήταν διακριτά και ανεξάρτητα μεταξύ τους, οριζόμενα από συγκεκριμένα και μετρούμενα όρια. Τον κόσμο χαρακτήριζε η διακριτότητα και η κατάτμηση των πάντων σε εξατομικευμένα αντικείμενα και όχι η συνέχεια και η αλληλουχία τους.

Ο χώρος είχε 3 διαστάσεις, ενώ ο χρόνος ήταν κάτι εκνευριστικά άγνωστο αλλά μπορούσαμε να τον μετρήσουμε με τα ρολόγια και τα ημερολόγιά μας.

Μεταξύ των αντικειμένων υπήρχε σχετικό κενό, αλλά με κατάλληλα όργανα μπορούσαμε να αδειάσουμε τον χώρο και να τον καταστήσουμε σχεδόν, πειραματικά κενό.

Υλικό δεν μπορούσε να γεννηθεί από το μη αισθητό, αφού το μη αισθητό ταυτιζόταν με το λογικό «τίποτα».

Βασικό δόγμα ήταν ότι, κάθε τι που δεν αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις και τα όργανά μας, αφού δεν μπορούσαμε να το μετρήσουμε, δεν υπήρχε και ως εκ τούτου ήταν παράλογο έστω και να υπαινισσόμαστε την ύπαρξή του

Ομοίως σύμφωνα με τη Γεωμετρία του Ευκλείδη είμαστε σίγουροι ότι αν κάτι κινείται ευθυγράμμως και ισοταχώς, συνεχώς απομακρύνεται από το σημείο εκκίνησης.

Με βάση όλα τα προηγούμενα ορίστηκαν αξιωματικά, και ενσωματώθηκαν στη λογική του πολιτισμικού ρεύματος οι έννοιες, εδώ, εκεί, αριστερά, δεξιά, πάνω κάτω, τώρα, χθες, αύριο, λίγο, πολύ, καθόλου, τίποτα.

Όλα τα προηγούμενα δόγματα στηριγμένα, όπως ήδη αναφέραμε, στα δεδομένα των μεγάλων επιστημονικών ανακαλύψεων του 16ου και 17ου αιώνα, επηρέασαν βαθιά τις δομές των δύο άλλων πολιτισμικών πυλώνων εφόσον φαινομενικά ανέτρεπαν πολλές από τις παραδοσιακές και θεμελιακές αρχές τους.

Η ανατροπή των κλασσικών ιδεών

Τα δόγματα όμως της επιστήμης του πραγματιστικού πολιτισμικού μοντέλου που βιώνουμε ακόμα και σήμερα, έχουν ήδη συντριβεί κάτω από το βάρος των ανακαλύψεων της σύγχρονης φυσικής και των νέων μαθηματικών θεωριών. Το γεγονός αυτό παρασύρει σε κατάρρευση και τους δύο άλλους πολιτισμικούς πυλώνες που στήριξαν αφελώς την εξέλιξή τους σε επιστημονικά δόγματα που εν τέλει απεδείχθησαν ψευδή.

Αυτό συμβαίνει από την στιγμή που η σύγχρονη επιστήμη διαπίστωσε ότι τα οικοδομήματα της Νευτώνειας Φυσικής καθώς και της Ευκλείδιας Γεωμετρίας, πάνω στα οποία οικοδομήθηκε ο πυλώνας της επιστήμης, στο πολιτισμικό αυτό ρεύμα, στέκουν ανίσχυρα να ερμηνεύσουν την συνολική συμπαντική πραγματικότητα.

Ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα φωτεινές επιστημονικές προσωπικότητες όπως αυτές του Gauss και του Riemann σηματοδότησαν τον ερχομό της νέας επιστημονικής επανάστασης του εικοστού αιώνα, που έμελλε να σαρώσει βίαια το σύνολο των πραγματιστικών και υλοκεντρικών ιδεών περί της φύσεως και της συγκρότησης της συμπαντικής δημιουργίας.

Η θεωρία της σχετικότητας, η κβαντική φυσική, η φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων, η φυσική του κενού, οι θεωρίες των χορδών, του χάους και του πληθωρισμού, η σύγχρονη τοπολογία, οι μη ευκλείδειες γεωμετρίες και πολλές άλλες σύγχρονες επιστημονικές ανακαλύψεις ανέτρεψαν σαν θύελλα το μέχρι σήμερα συμπαντικό κοσμοείδωλο.

Το Σύμπαν μας αποδεικτικά πλέον έχει τουλάχιστον τέσσερις διαστάσεις, ενώ η Νευτώνεια Φυσική και η Ευκλείδεια Γεωμετρία στέκουν ανίκανες να ερμηνεύσουν ένα πλήθος κοσμικών και συμπαντικών φαινομένων που έχουν παρατηρηθεί σήμερα.

Κάθε μορφή μέσα στο Σύμπαν δεν έχει όρια έκτασης αλλά απλώνεται παντού μέσα στο συμπαντικό χώρο και χρόνο. Κενό δεν υπάρχει πουθενά. Το κενό είναι το πιο γεμάτο πράγμα μέσα στο Σύμπαν. Από το αισθητό τίποτα μπορεί να εμφανιστούν πραγματικά σωματίδια ύλης.

Τέλος μέσα στο Σύμπαν υπάρχουν περιοχές που μπορούμε να διακρίνουμε ταχύτητες πολύ μεγαλύτερες από αυτές του φωτός, πλην όμως τα γεγονότα που εξελίσσονται μέσα σ’ αυτούς δεν υποπίπτουν στις ανθρώπινες αισθήσεις και μετρήσεις.

Έννοιες όπως αυτές του «παρόντος», του «μέλλοντος» και του «παρελθόντος» δεν έχουν πλέον επιστημονικό νόημα. Ομοίως δεν έχουν νόημα έννοιες όπως αυτές του «εδώ» και του «εκεί» του «πάνω» ή του «κάτω». Στο Σύμπαν της σύγχρονης επιστημονικής πραγματικότητας το «εδώ» είναι «παντού» και το «τώρα» ταυτίζεται με το «χθες» και το «αύριο».

Η σύγχρονη επιστημονική πραγματικότητα αποκαλύπτει ότι μέσω των αισθήσεών μας και των διαφόρων οργάνων που τις ενισχύουν, δεν αντιλαμβανόμαστε το Συμπαντικό χώρο όπως αυτός είναι στην πραγματικότητα, αλλά όπως έχει τη δυνατότητα να το αντιληφθεί ο εγκέφαλός μας, μέσω των ατελέστατων ανθρώπινων αισθήσεων. Η πραγματική φύση του τετραδιάστατου και μη Ευκλείδειου Σύμπαντος είναι μη αισθητή και περιγράφεται μόνο μέσω μαθηματικών σχέσεων

Όμως η μεγάλη αυτή επιστημονική επανάσταση βρήκε ανέτοιμες τις κακώς εξελιγμένα διοικητικές δομές των δύο άλλων πολιτισμικών πυλώνων, οι οποίες θεώρησαν αναίτια ότι οι νέες επιστημονικές ιδέες και ανακαλύψεις δυναμίτιζαν τις δομές τους και διεκδικούσαν περιοχές δράσης οι οποίες κατά την άποψή τους αποτελούσαν παραδοσιακά δικά τους πεδία δράσης.

Στόχος και επιδίωξη του νέου επιστημονικού πνεύματος πρέπει να είναι να πείσει τις διοικητικές δομές των δύο άλλων πολιτισμικών πυλώνων, ότι δεν τις υπονομεύει, ούτε προσπαθεί να τις αντικαταστήσει, αλλά αντιθέτως μπορεί να τις βοηθήσει, αν το θελήσουν, να ανακτήσουν το χαμένο κύρος τους και την επιβεβαιωτική μεταξύ τους σύνδεση.

Η αυτοκριτική της Επιστήμης

Για να επιδράσει όμως καταλυτικά το νέο επιστημονικό πνεύμα στην διαμόρφωση ενός νέου πολιτισμικού ρεύματος πρέπει άμεσα να περάσει σε μια αυστηρή αυτοκριτική της επιστήμης. Ας δούμε τη λέει ο Edgar Morin για το πρόβλημα της Επιστήμης

«Η πρωτοφανής πρόοδος των γνώσεων συνοδεύεται με μια απίστευτη πρόοδο της άγνοιας.

Η πρόοδος των ευεργετικών όψεων της επιστημονικής γνώσης, συμβαδίζει με την πρόοδο των επιβλαβών και θανατηφόρων χαρακτηριστικών της.

Η αυξημένη πρόοδος των εξουσιών της επιστήμης συνοδεύεται με μια αυξανόμενη κοινωνική αδυναμία των επιστημόνων να συμμετάσχουν στην διαμόρφωση και τον έλεγχο αυτών των εξουσιών.

Η Επιστημονική εξουσία είναι κατακερματισμένη στο επίπεδο της έρευνας, αλλά λειτουργεί συγκεντρωμένη και αλληλένδετη με την πολιτική και την οικονομία.

…Τελικά, και αυτό είναι το σημαντικότερο, η διαδικασία της κατακερματισμένης γνώσης-εξουσίας, τείνει να καταλήξει, αν δεν προβληθούν αντιστάσεις από το εσωτερικό των ίδιων των επιστημών, σε ένα ολοκληρωτικό μετασχηματισμό του νοήματος και της λειτουργίας της γνώσης. Η γνώση δεν δημιουργείται πια για να τη σκεφτούμε, να τη στοχαστούμε, να τη συζητήσουμε ως ανθρώπινες υπάρξεις ώστε να οξύνουμε την όρασή μας πάνω στον κόσμο και να φωτίσουμε τη δράση μας μέσα σ’ αυτόν, αλλά παράγεται για να αποθηκεύεται σε τράπεζες δεδομένων και να την χειρίζονται ανώνυμες δυνάμεις…

… Έτσι η καταγγελία της πολιτικής από τον επιστήμονα γίνεται για τον ερευνητή το μέσον για να υπεκφύγει τη συνειδητοποίηση των αμοιβαίων και σύνθετων επιδράσεων ανάμεσα στην επιστημονική, την τεχνική, την κοινωνιολογική και την πολιτική σφαίρα. Τον εμποδίζει να συλλάβει την πολυπλοκότητα της σχέσης μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας και τον ωθεί να αποφύγει το πρόβλημα της ευθύνης που είναι εγγενής στην επιστημονική του ιδιότητα…».

Η τελική απάντηση

Πρέπει λοιπόν ένας θετικός επιστήμονας να συμμετέχει στο ευρύτερο κοινωνικό γίγνεσθαι ή πρέπει να μην ασχολείται με τα ευρύτερα κοινωνικά δρώμενα;

Μετά όλα τα προηγούμενα η απάντηση έρχεται αυθόρμητα.

«Η επιστήμη, η θεολογία και η κοινωνική δομή συνιστούν ένα ενιαίο και αδιάσπαστο σύνολο μέσα στο οποίο κάθε συνιστώσα επηρεάζει και επηρεάζεται από τις δυο άλλες. Το αδιάσπαστο αυτό οικοδόμημα ονομάζεται Πολιτισμός.

Ο επιστήμονας, στο μέτρο που παράγει επιστημονικό έργο, είτε το θέλει είτε όχι, αποτελεί παράγοντα πολιτισμικής διαμόρφωσης, επιδρώντας στο μέτρο των δυνατοτήτων του, θετικά ή αρνητικά, στην εξέλιξη τόσο της θεολογικής όσο και της κοινωνικής δομής.

Ο επιστήμονας τη στιγμή της μεγάλης πολιτισμικής κρίσης πρέπει να τολμήσει να αποτελέσει τον ισχυρό βραχίονα ξεπεράσματός της, εκφραζόμενος ελεύθερα, ασχέτως του κοινωνικού και επαγγελματικού κόστους που πολλές φορές είναι αβάσταχτο».

Πηγή: pemptousia.gr

Video: http://vimeo.com/11800607

Συνέχεια. . . »

Βαλκυρίες

   Στη Σκανδιναβική μυθολογία είναι θεότητες των πτωμάτων σύμφωνα με τις παλαιότερες αντιλήψεις και σύμβολό τους είναι ένα κοράκι που τρώει πτώματα. Το σκανδιναβικό Valkyrja σημαίνει «αυτή που διαλέγει τους σφαγμένους-σκοτωμένους». Οι Βαλκυρίες έχουν άμεση σχέση με την κελτική θεά του πολέμου, τη Μόρριγκαν που όταν ήθελε έπαιρνε τη μορφή κορακιού.

   Στις μετέπειτα εποχές (ενδιάμεσο 3ου και 11ου αιώνα) πήραν μια πιο καλοήθη καλοκάγαθη μορφή στη μυθολογία των βόρειων λαών. Μικρά φυλαχτά και εικόνες σκαλισμένες σε επιτύμβιες πέτρες τις απεικονίζουν σαν όμορφες γυναίκες που καλωσορίζουν του πεθαμένους αντρείους πολεμιστές (με ένα κέρατο γεμάτο υδρομέλι) στον κόσμο των νεκρών. Συνήθως είναι ξανθιές, γαλανομάτες, φορούν κατακόκκινους θώρακες και κουβαλούν όπλα και ασπίδες. 

   Αργότερα στους μύθους τους (σαν θεότητες του θανάτου) συγχωνεύτηκαν και η λαϊκή παράδοση της κοπέλας – κύκνος. Νεαρές γυναίκες που έπαιρναν τη μορφή του κύκνου, αποτέλεσμα κάποιας κατάρας. Αν κάποιος κατόρθωνε να αιχμαλωτίσει μια τέτοια γυναίκα ή να κλέψει τον κύκνειο μανδύα της μπορούσε να εκμαιεύσει μια ευχή από την Βαλκυρία. 

   Σύμφωνα με όχι και τόσο σίγουρες μυθολογικές πηγές, αρχηγός τους ήταν η Φρέγια, σκανδιναβική θεότητα του έρωτα, της γονιμότητας και της ομορφιάς που μερικές φορές την θεωρούσαν και σαν θεά του πολέμου και του θανάτου (τι ανωμαλία κι αυτή… οι βόρειοι λαοί να συνδέουν τον έρωτα και τη γονιμότητα με τον πόλεμο). Ξανθή και γαλανομάτα η όμορφη Φρέγια ταξιδεύει πάνω σε ένα χρυσόμαλλο γουρούνι (τα γουρούνια είναι γνωστό ότι έχουν πολύ κοντή τρίχα… μάλλον χρυσορόδινο θα φαινόταν το γουρουνάκι της Φρέγια)  ή ταξίδευε πάνω σε ένα άρμα γεμάτο από γάτες.

  

   Κατοικούσε στο ουράνιο βασίλειο του Φόλκβανγκ. Όπως και ο Οντίν είχε το δικαίωμα να παίρνει τις μισές ψυχές των σκοτωμένων πολεμιστών σε μάχη. Αλλά  επειδή οι κυρίες προηγούνται, είχε και την πρώτη επιλογή.

   Είχε ένα μανδύα από φτερά γερακιού που έδινε σε αυτή όπως και στις κοπέλες – κύκνους την ικανότητα να αλλάζει μορφή και την πτήση στον αέρα (πλεονασμός, η πτήση φυσικά και είναι στον αέρα, δεν υπάρχει περίπτωση να πετάει κανείς μέσα στη θάλασσα). 

   Οι Βαλκυρίες ήταν κάτι σαν ψυχοκόρες του Οντίν εκτελούσαν τη θέλησή του και όριζαν την έκβαση των μαχών και το ποιος θα έβγαινε νικητής. Πρωταρχικό τους καθήκον ήταν να διαλέγουν τους πιο αντρείους νεκρούς πολεμιστές για να τους οδηγήσουν στη μετά θάνατο ζωή τους στη Βαλχάλα. Οι υπόλοιποι παραλαμβάνονταν από τη θεά Ελ που τους οδηγούσε σε ένα θλιβερό υπόγειο κόσμο. 

   

   Στη Βαλχάλα έβγαζαν τον πολεμικό τους εξοπλισμό, φορούσαν λευκούς χιτώνες και εξυπηρετούσαν τους αντρείους πολεμιστές που οι ίδιες κουβαλούσαν εκεί (καμαριέρες οι Βαλκυρίες, γκαρσόνες,  χορεύτριες, μόνο ερωτικές υπηρεσίες δεν παρείχαν, καλοπερνούσαν οι νεκροί). 

   Η Βαλχάλα είναι ένα τεράστιο παλάτι που βρισκόταν στην Άσγκαρντ (το βασίλειο του Οντίν). Η Βαλχάλα είχε 540 πόρτες που οδηγούσαν σε αίθουσες στις οποίες χωρούσαν άνετα 800 πολεμιστές. Η στέγη της ήταν φτιαγμένη από τις ασπίδες των πολεμιστών. Εκεί περνούσαν οι νεκροί τις μέρες τους μαχόμενος ο ένας τον άλλο (προπόνηση έκαναν τα παιδιά…) και τις νύχτες τους αφήνιαζαν από τα γλέντια με συντροφιά τις Βαλκυρίες μέχρι την ημέρα του Ράγκναροκ, της μεγάλης τελικής μάχης όπου οι παλιοί θεοί θα εξαφανίζονταν δίνοντας τη θέση τους σε έναν καινούριο κόσμο όπου θα βασίλευε η αγάπη και η ειρήνη.

   Τριγυρίζοντας στα ουράνια όταν έρχονταν στη γη να εκπληρώσουν το θέλημα του Οντίν οι πανοπλίες τους δημιουργούσαν ένα περίεργο φαντασμαγορικό παλλόμενο φως που ονομαζόταν Aurora Borealis (τα φώτα του βοριά) το λεγόμενο βόρειο σέλας.

Πηγή: paraportal.gr

Συνέχεια. . . »

Το Ερμητικό Κυμβάλειο

“Τα χείλη της Σοφίας είναι κλειστά προς όλους, εκτός από τα αυτιά της Κατανόησης…” Κυμβάλειον

Το Ερμητικό Κυμβάλειο αποτελεί ένα σύγγραμμα που σε έντυπη μορφή εμφανίστηκε πολύ πρόσφατα (το 1908) από μία ομάδα ατόμων που αποκαλούνται “οι 3 μύστες”. Είναι πιθανό αυτό το έργο να αποτελεί μέρος των Ερμητικών Κειμένων που αποδίδονται στον μεγάλο μύστη της αρχαιότητας, τον (αμφιβόλου ιστορικότητας) Ερμή τον Τρισμέγιστο, ο οποίος ονομάστηκε έτσι λόγω του ότι κατείχε τα τρία μέρη της κοσμικής σοφίας, δηλαδή της Αστρολογίας (εργασία της Σελήνης), της Αλχημείας (εργασία του Ήλιου) και της Θεουργίας (εργασία των Άστρων).

Με εμφανείς τις επιρροές από τον γνωστικισμό και τον νεοπλατωνισμό της Ελληνιστικής εποχής, θεωρείται πως το Κυμβάλειο (ή ο Κυμβαλίων όπως ονομαζόταν από τους αρχαίους Έλληνες) είναι το μόνο από τα ερμητικά κείμενα που σώθηκε αυτούσιο μετά την πυρκαγιά στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας το 48 π.κ.χ. και φαίνεται πως αποδίδει με ολοκληρωμένο τρόπο το σύνολο της ερμητικής φιλοσοφίας, ενώ ακόμη και με τη σύγχρονη οπτική του κόσμου, αποτελεί μία ολοκληρωμένη ανάλυση των νόμων που τον διέπουν. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι η αξία του Κυμβάλειου είναι δεδομένη, καθώς οι αρχές που το αποτελούν στηρίζονται στην παρατήρηση και την κριτική σκέψη κι όχι στην πίστη.

“Οι Αρχές της Αλήθειας είναι 7. Εκείνος που τις γνωρίζει, μέσω της κατανόησης έχει στην κατοχή του το μαγικό κλειδί, στο άγγιγμα του οποίου, όλες οι Πύλες του Ναού ανοίγουν διάπλατα…” Κυμβάλειον

Το Κυμβάλειο αποτελεί την ανάλυση των 7 βασικών συμπαντικών νόμων ή Αρχών που ήδη έχουν ενσωματωθεί στα υπόλοιπα ερμητικά κείμενα και αποτελούν τη βάση της ερμητικής φιλοσοφίας. Αυτοί οι Συμπαντικοί Νόμοι ή Αρχές είναι οι εξής:

1. Η Αρχή της Νοητικότητας

2. Η Αρχή της Αντιστοιχίας (Αναλογίας)

3. Η Αρχή της Δόνησης

4. Η Αρχή της Πολικότητας

5. Η Αρχή του Ρυθμού

6. Η Αρχή της Αιτίας και του Αποτελέσματος (Αιτιοκρατία)

7. Η Αρχή της Γέννησης

Συνοπτικά, οι 7 Αρχές ορίζουν τα εξής:

1. Αρχή της Νοητικότητας:

“Το Ένα είναι νόηση, το Σύμπαν είναι νοητικό”

Η αρχή αυτή ορίζει πως τα πάντα στο σύμπαν δημιουργήθηκαν ως αντανάκλαση της παγκόσμιας και άπειρης Θείας Νόησης, πως το σύμπαν δηλαδή είναι στη βάση του Νοητικό. Η αρχή αυτή, μέσω της ενσωμάτωσης της νοητικής φύσης του σύμπαντος, δίνει εξήγηση κι αιτία στα κάθε είδους πνευματικά και ψυχικά φαινόμενα που εκδηλώνονται στους ανθρώπους. Τέλος, αυτή η αρχή, αναλύει την πραγματική φύση και υπόσταση της ύλης, της ενέργειας και της δύναμης που στο σύνολό τους αποτελούν διαβαθμισμένες μορφοποιήσεις της Θείας Νόησης.

2. Αρχή της Αντιστοιχίας (Αναλογίας):

“Αυτό που βρίσκεται κάτω, είναι όμοιο με το επάνω και αυτό που βρίσκεται επάνω είναι όμοιο με το κάτω προς επιτέλεσιν των θαυμαστών του Ενός και Μοναδικού πράγματος”

Αποτελεί μία από τις πιο γνωστές αλλά και πιο σημαντικές αρχές της Ερμητικής φιλοσοφίας και αναγράφεται στον Σμαράγδινο Πίνακα (κατά πολλούς το ευαγγέλιο της Αλχημείας). Στην ουσία, η αρχή αυτή αναφέρεται στη σχέση του Μακρόκοσμου (σύμπαν) με τον Μικρόκοσμο (άνθρωπος) και πως όσα συμβαίνουν στο σύμπαν, αναλογικά συμβαίνουν και στον άνθρωπο (μικρογραφία του σύμπαντος) ως κοσμικές αντανακλάσεις.

3. Αρχή της Δόνησης:

“Τίποτα δεν είναι σταθερό, όλα κινούνται, όλα δονούνται”

Σύμφωνα με αυτή την αρχή, που ομοιάζει με το “τα πάντα ρει” του “σκοτεινού” Ηράκλειτου, κάθε κοσμική εκδήλωση βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, άρα σε διαρκή αλλαγή και μεταβολή. Όλη αυτή η εκδηλωμένη κίνηση, στο σύνολό της αποδίδει την κοσμική Αρμονία που φτάνει να ταυτιστεί με την απόλυτη ισορροπία. Η ύλη, η ενέργεια και η νόηση, δεν είναι τίποτε άλλο από διαφορετικές κλιμακώσεις κοσμικών δονήσεων, ενώ τα 4 βασικά κοσμικά πεδία (φυσικό, αιθερικό, αστρικό και νοητικό) αποτελούν δονητικές διαβαθμίσεις με πιο έντονη δονητικά εκείνη του νοητικού.

4. Αρχή της Πολικότητας:

“Τα πάντα είναι διπλά. Κάθετί έχει το αντίθετό του. Στα άκρα συναντώνται όλες οι αλήθειες…”

Αποτελεί άλλη μία βασική ερμητική αρχή, η οποία θα λέγαμε πως απαντάται σε μεγάλη έκταση στην καθημερινότητά μας. Συνηθίζουμε να λέμε πως “κάθε νόμισμα έχει 2 όψεις”, πως “χωρίς τον διάβολο δεν υπάρχει θεός” κλπ. και όλα αυτά αποτελούν δίπολα ως συνήθεις εκδηλώσεις του αρχετυπικού διπόλου “Καλό – Κακό”. Αποτελεί βασικό αντιληπτικό εργαλείο στην κατανόηση κι ερμηνεία του κόσμου μας, καθώς τα πάντα ορίζονται και κατανοούνται ολοκληρωμένα μόνον μέσω της σύνδεσης και σύγκρισης με το αντίθετό τους (concidentia oppositorum). Κατανοούμε λοιπόν πως κάθε εκδήλωση αποτελείται από δύο αντίθετες υποστάσεις.

5. Αρχή του Ρυθμού:

“Όλα ρέουν, όλα δρουν με έναν ρυθμό έντονης εκδήλωσης και απόσυρσης…”

Η Αρχή αυτή αφορά στη ρυθμική εκδήλωση διαφόρων πραγμάτων, που σαν κοσμικό εκκρεμές ορίζονται από περιόδους εντάσεων και περιόδους ηρεμίας. Απαντάται στα φυτά, τα ζώα, τους ανθρώπους, τους πολιτισμούς με τις περιόδους άνθησης και παρακμής, στους γαλαξίες κλπ. Είναι ο νόμος της Ζωής, η εισπνοή και η εκπνοή του σύμπαντος και όλα στο σύμπαν ακολουθούν περιόδους εξάρσεων αλλά και ύφεσης.

6. Αρχή της Αιτίας και του Αποτελέσματος (Αιτιοκρατία):

“Κάθε αποτέλεσμα, έχει και μια αιτία. Κάθε αιτία, έχει κι ένα αποτέλεσμα”

Ως ερμητική αρχή, θα λέγαμε πως δεν χρειάζεται μεγάλη εξήγηση, καθώς κι αυτή απαντάται σε μεγάλη έκταση στην καθημερινότητά μας ως το αποτέλεσμα που θα έχει μία πράξη ή εκδήλωση: κάθε δράση (αιτία) φέρνει και μία αντίδραση (αποτέλεσμα). Αποτελεί δε βασικό χαρακτηριστικό του νόμου του κάρμα που φυσικά τυγχάνει ευρείας αποδοχής, ενώ σε γενικευμένη μορφή απαντάται στην επιστημονική αρχή που ονομάζεται “φαινόμενο της πεταλούδας” (το πέταγμα μιας πεταλούδας στο Τόκιο, σταδιακά μπορεί να προκαλέσει τυφώνα στη Νέα Υόρκη). Επειδή ακριβώς τίποτα δεν υφίσταται αν δεν υπάρχει λόγος, έτσι και η κάθε εκδήλωση στο σύμπαν υφίσταται γιατί προήλθε από μία προγενέστερη αιτία.

7. Αρχή του Γένους και της Γέννησης:

“Η γέννηση υπάρχει παντού. Όλα έχουν τη δική τους αρσενική και θηλυκή αρχή. Η γέννηση εκδηλώνεται σ’ όλα τα επίπεδα ύπαρξης”

Αποτελεί μία βασικότατη ερμητική αρχή, καθώς αναφέρεται στην ενσωμάτωση της αρσενικής αρχής μέσα στη θηλυκή εκδήλωση και την ενσωμάτωση της θηλυκής αρχής μέσα στην αρσενική εκδήλωση. Μας δείχνει πως κάθετί στο σύμπαν γεννάται, εκδηλώνεται και ιδίως μικροκοσμικά (άνθρωπος) έχει μέσα του αρσενικά και θηλυκά στοιχεία με παραλλακτικότητα ως προς την ένταση της εκδήλωσής τους. Δεν είναι λίγες οι φορές που στον εσωτερισμό γίνεται αναφορά στο σημαντικό αυτό “δίπολο” που ως ολοκλήρωση υλοποιείται με την ισόποση και αρμονική κατανομή των δύο αυτών αρχών. Μάλιστα, στην αλχημεία, ο Ερμαφρόδιτος λέγεται πως συμβολίζει αυτήν ακριβώς την ολοκλήρωση, όπως άλλωστε και οι άγγελοι, οι οποίοι θεωρείται πως δεν έχουν καν φύλο… Πρόκειται για τον Ιερό Γάμο, την αρμονική ένωση του Animus με την Anima…

Αυτές είναι σε γενικές γραμμές οι 7 ερμητικές αρχές, όπως έχουν ενσωματωθεί στο Κυμβάλειο. Στο σύνολό τους αποδίδουν με πληρότητα την ερμηνεία της δομής του σύμπαντος και των κοσμικών νόμων που αν και σε μια γενικότερη (μακροκοσμική) οπτική μπορεί να είναι δύσκολο να οριστούν, να ταυτοποιηθούν και να κατανοηθούν, πάραυτα, σε μικροκοσμικό επίπεδο (άνθρωπος), όλες αυτές οι αρχές μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά βοηθήματα και εργαλεία προς την αυτοβελίωσή μας και την υλοποίηση αυτού που ονομάζουμε γνώθι σεαυτόν…

Πηγή: metafysiko.gr
Συγγραφέας: Θοδωρής Κεφαλόπουλος

Συνέχεια. . . »

Η καταστροφή της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας

     Καταρχήν υπήρχαν περισσότερες της μιας βιβλιοθήκες στην Αλεξάνδρεια. Οι κυριότερες ήταν η λεγόμενη "βασιλική βιβλιοθήκη" καθώς και το λεγόμενο "μουσείο" [400 χιλιάδες τόμοι] που ήταν στην περιοχή του βρουχείου .', 'Στις βιβλιοθήκες αυτές υπήρχαν συγγράμματα από όλους τους λαούς και θρησκείες, όχι μόνον αρχαιοελληνικά. υπήρχαν περσικά, αιγυπτιακά, εβραϊκά, ακόμα και βουδιστικά κείμενα, η βιβλιοθήκη του σεράπειου είχε γύρω στους 42 χλδ τόμους.

     Η Βασιλική Βιβλιοθήκη καταστράφηκε επί Ιουλίου Καίσαρα το 48π.Χ.., κατά τις επιχειρήσεις του στην Αλεξάνδρεια.  Ο ίδιος ο Καίσαρας, στην ιστορία του, τηρεί σιγή ιχθύος για τις επιπτώσεις και τις διαστάσεις της πυρπόλησης πάνω στην ίδια την Αλεξάνδρεια, και αυτή η στάση του δεν απηχεί το συνηθισμένο συγγραφικό του ύφος, αφού γενικά οι περιγραφές του είναι πλήρεις, διαυγείς και επεκτείνονται στα δρώμενα σ ολόκληρο τον περίγυρο. 

     Ο υπαρχηγός του Καίσαρα, ο οποίος έγραψε το χρονικό Αλεξανδρινός Πόλεμος (Bellum Alexandrinum), αναφέρεται στην πυρπόληση με ύφος περισσότερο απολογητικό, αφού αναφέρει ότι τα κτήρια της πόλης "σχεδόν καθόλου δεν κινδύνευσαν να καταστραφούν από τη φωτιά, επειδή ήταν λιθόκτιστα και, μάλιστα, οι στέγες τους όχι μόνο δεν υποστηρίζονταν από ξύλινες δοκούς, αλλά ήταν κι αυτές λιθόκτιστες." (Κεφάλαιο. 1). Ωστόσο, ο ίδιος ο υπαρχηγός, λίγο παρακάτω, ξεκάθαρα αναφέρει ότι τα δημόσια κτίρια είχαν ξύλινες στέγες, όταν γράφει ότι οι κάτοικοι της πόλης, στην προσπάθειά τους να ναυπηγήσουν νέο στόλο, χρειάστηκαν ξύλα για να φτιάξουν κουπιά και αναγκάστηκαν να αφαιρέσουν τις στέγες των στοών, των γυμναστηρίων και άλλων δημοσίων κτηρίων για να χρησιμοποιήσουν τις δοκούς που υποστήριζαν. (Κεφάλαιο.3) 

     Η ύπαρξη ξύλου στις στέγες επιβεβαιώνεται και από τη φράση του Ρωμαίου συγκλητικού Λουκανού (εκτελέστηκε το 65 μ.Χ.), ο οποίος είχε συνθέσει το επικό ποίημα Εμφύλιος Πόλεμος (Pharsalia, X, στίχοι 440 κ.ε. και 486-505):"Εκτός από τα πλοία, η φωτιά εξαπλώθηκε και σ άλλες περιοχές της πόλης και τις κατέκαψε κι αυτές.... Τα παραθαλάσσια κτήρια παραδόθηκαν στις φλόγες, ο άνεμος ευνόησε τις δυνάμεις της καταστροφής, οι φλόγες... έτρεχαν επάνω στις στέγες με ταχύτητα μετεωρίτη". Αφού οι φλόγες έτρεχαν πάνω στις στέγες με ταχύτητα μετεωρίτη, είναι βέβαιο ότι τουλάχιστον για τις στέγες των δημοσίων κτηρίων είχε χρησιμοποιηθεί ξύλο, όπως λένε ο Λουκανός κι ο υπαρχηγός του Καίσαρα. 

     Ο στωικός φιλόσοφος Σενέκας, που επίσης εκτελέστηκε το 65μ .Χ., προσδιορίζει σε 400.000 τον αριθμό των τόμων που καταστράφηκαν στην Αλεξάνδρεια κατά τις επιχειρήσεις του Καίσαρα. (De Animi Tranquillitate, IX.5).

Ο Πλούταρχος γράφει (Καίσαρ, 49): "Ο Καίσαρας διέταξε να πυρποληθούν τα νεώρια, αλλά η φωτιά, που εξαπλώθηκε πολύ περισσότερο, κατέκαψε τις Μεγάλες Βιβλιοθήκες.". 

Ο Αύλος Γέλλιος, συγγραφέας του 2ου μ.Χ. αι. αναφέρει ότι περισσότερα από 700.000 βιβλία κατακάηκαν κατά τη λεηλασία της πόλης. (Αττικές Νύκτες, VII, 17.3) 

     Ο ιστορικός Δίων ο Κάσσιος (αρχές 3ου μ.Χ. αι.) εξιστορώντας τα γεγονότα του Αλεξανδρινού Πολέμου, γράφει (Δίων Κάσσιος, ιστορία, 42.38 ) : "Μεγάλο μέρος της πόλης έγινε παρανάλωμα του πυρός και, εκτός των άλλων, αποτεφρώθηκαν οι αποθήκαι όπου φυλάσσονταν τα βιβλία, για τα οποία λέγεται ότι ήταν αμέτρητα και ανεκτίμητα". 

     Η άποψη πως η λέξη "αποθήκαι" αναφέρεται σε τόπο φύλαξης εμπορευμάτων και σιτηρών και, συνεπώς, δεν έχει σχέση με τη Βασιλική Βιβλιοθήκη είναι λανθασμένη, διότι δύο αιώνες νωρίτερα, ο Αλεξανδρινός ιατρός Γαληνός χρησιμοποιεί αυτήν ακριβώς τη λέξη, "αποθήκαι" για να αναφερθεί στους "χώρους αποθήκευσης βιβλίων της Βασιλικής Βιβλιοθήκης" (Comm. in. Hipp. Epidem., III, xvii a 606-7). Το κείμενο του Γαληνού διευκρινίζει σαφώς ότι "αποθήκαι" χαρακτηρίζονταν οι χώροι αποθήκευσης βιβλίων που ανήκαν στις Βιβλιοθήκες. 

     Ο παγανιστής ιστοριογράφος Αμμιανός Μαρκελλίνος γράφει (XXII, 16,13) για τον "δια πυρός αφανισμό μιας ανεκτίμητης βιβλιοθήκης 700.000 τόμων, όταν ολόκληρη η πόλη καταστράφηκε κατά τη διάρκεια του Αλεξανδρινού Πολέμου, που έλαβε χώρα επί δικτατορίας Ιουλίου Καίσαρος" 

     Ο γεωγράφος Στράβων, που έζησε στην Αλεξάνδρεια τέσσερα έτη (24-20 π.Χ.) και ήταν από τους πρώτους που την επισκέφθηκαν μετά τον πόλεμο, κάνει την καλύτερη λεπτομερή περιγραφή της αρχαίας πόλης που διαθέτουμε σήμερα: μιλάει για το λιμάνι, τους ναούς, το θέατρο, το Μουσείο, αλλά για τη Βιβλιοθήκη δεν λέει τίποτα, δεν αναφέρει καν το όνομά της. Γιατί; Προφανώς, διότι αυτή είχε καεί και ο Στράβωνας δεν ανέφερε τίποτα γι αυτήν και τον αφανισμό της το 48 π.Χ. 

     Το 215 μ.Χ. ο παγανιστής αυτοκράτορας Καρακάλλας περιέκοψε το ποσό της επιχορήγησης του Μουσείου, κατάργησε το κονδύλιο που διατίθετο για τη στέγαση και τη σίτιση των μελών του και διέταξε την απέλαση όλων των αλλοδαπών μελών του. (Ηρωδιανός, 4.8.9 και Δίων Κάσσιος, 77.22-23) 

     Το 265 μ.Χ., ο παγανιστής αυτοκράτορας Γαλληινός εκστράτευσε εναντίον του έπαρχου της Αιγύπτου, ο οποίος είχε αυτοανακηρυχτεί αυτοκράτορας. (Ευσέβιος, Εκκλ. Ιστ., Ζ, 21-32) 1

     Το 272 μ.Χ., ο παγανιστής αυτοκράτορας Αυρηλιανός επιτέθηκε ακόμη μια φορά στην Αλεξάνδρεια στον τομέα του Βρουχείου, όπου βρισκόταν το Μουσείο, η αντίσταση κατά των Ρωμαίων ήταν τόσο ισχυρή, ώστε προκλήθηκαν μεγάλες καταστροφές, εξ αιτίας των οποίων πολλά μέλη του Μουσείου εγκατέλειψαν τη χώρα. (Scriptores Historiae Augustae, Αυρηλιανός, 32 και Firmus 3 και Αμμιανός Μαρκελλίνος, XXII, 16,15) 

     Μεταξύ του 297 και 298 μ.Χ. ο παγανιστής αυτοκράτορας Διοκλητιανός κατέφθασε στην πόλη και διέταξε το σφαγιασμό πολλών μελών της πνευματικής κοινότητας. Πολλά βιβλία, κυρίως όσα είχαν σχέση με αλχημεία, συγκεντρώθηκαν σε κεντρικά σημεία της πόλης και κάηκαν.(Ιωάννης Μαλάλας, Χρονογραφία 308-9 Σουίδας, λήμμα "Διοκλητιανός" Ιωάννης Αντιοχείας, Excert. Valesian, σ. 834 (Migne, Patrologia Graeca, τ. 77 = Muller, Frag. Hist. Graec., IV, 601) 

     Κατά τον 4ο μ.Χ. αι., μεγάλο μέρος του Βρουχείου είχε ήδη καταστραφεί. Όπως λέει ο Αμμιανός Μαρκελλίνος (XX, 16,15) "η πόλη απώλεσε το μεγαλύτερο μέρος του Βρουχείου". 

     Η αρχαιότερη περιγραφή της καταστροφής του Σαράπειου είναι από έναν Χριστιανό λόγιο, τον Σωφρόνιο, τιτλοφορούμενη Επί της κατάληψης του Σεράπειου (Ιερώνυμος, viris illustribus, 134), αλλά έχει χαθεί. Μετά είναι του Ρουφίνου Τυράννιου, ενός λατίνου Χριστιανού που έζησε πολλά χρόνια στην Αλεξάνδρεια. Έφτασε εκεί το 372 μ.Χ. Δεν είναι σίγουρο αν ήταν παρών στην καταστροφή του Σαράπειου, αλλά ήταν σίγουρα στην πόλη εκείνο τον καιρό. Αργότερα μετέφρασε στα λατινικά την Εκκλησιαστική Ιστορία του Ευσέβιου, προσθέτοντας σε αυτήν δύο δικά του βιβλία, το 10ο και το 11ο. Στο 11ο περιγράφει τα γεγονότα της κατάληψης του Σαράπειου λεπτομερώς (11, 2, 22). Φαίνεται να λυπάται για την καταστροφή του Σαράπειου, αλλά θεωρεί σαφώς τους παγανιστές υπεύθυνους που υποδαύλισαν τον χριστιανικό όχλο. Ο Σωκράτης Σχολαστικός, τον 5ο αιώνα, στην Εκκλησιαστική Ιστορία του περιγράφει με περισσότερες λεπτομέρειες το γεγονός, αναγνωρίζει ότι η καταστροφή διετάχθη από τον Αυτοκράτορα, ότι το κτήριο κατεστράφη και αργότερα μετετράπη σε εκκλησία (Ε, 16). Οι περιγραφές του Σωζόμενου (Ζ, 15) και του Θεοδώρητου (Ε, 22) αναφέρουν την καταστροφή του κτηρίου και ο Θεοδώρητος γράφει ότι το ξύλινα αγάλματα του Σαράπη κάηκαν. 

     Πέραν αυτών, υπάρχουν και οι περιγραφές από Παγανιστές, όπως ο Ευνάπιος της Αντιόχειας, ο οποίος περιέγραψε το γεγονός στον Βίοι Φιλοσόφων, Αντώνιος, ο οποίος, προτού πεθάνει το 390 μ.Χ., είχε προφητεύσει -έτσι λέει ο Ευνάπιος- ότι όλοι οι εθνικοί ναοί της Αλεξάνδρειας θα καταστρέφονταν. Η διήγηση του Ευνάπιου είναι γεμάτη ειρωνεία και σαρκασμό για τον πατριάρχη Θεόφιλο και τους οπαδούς του, καθώς περιγράφει την κατάληψη του ναού ως μάχη χωρίς αντίπαλο. Το παράξενο με όλες τις περιγραφές είναι ότι κανένας συγγραφέας δεν κάνει την παραμικρή αναφορά για βιβλιοθήκη ή για βιβλία. Ακόμη κι ο Ευνάπιος, που ήταν λόγιος, με τα αιχμηρά αντιχριστιανικά του αισθήματα, παραμένει σιωπηλός σ& αυτό το ζήτημα. Αν είχε αντιληφθεί κάποια μεγάλη απώλεια βιβλίων εξ αιτίας της καταστροφής του Σαράπειου, είναι πιθανόν ότι δε θα σιωπούσε, αλλά θα το ανέφερε, για να κατηγορήσει τους Χριστιανούς. Εννοείται ότι δεν υπάρχει η περίπτωση ο Ευνάπιος να έγραψε για κάψιμο βιβλίων, αλλά οι μεταγενέστεροι Χριστιανοί αντιγραφείς να παρέλειψαν το σημείο αυτό από ντροπή. Οι άνθρωποι εκείνων των εποχών δεν ντρέπονταν για τέτοια γεγονότα. Άλλωστε οι Χριστιανοί ιστοριογράφοι συνεχώς αναφέρουν χριστιανικές βιαιότητες (και συχνά τις μεγαλοποιούν, πιστεύοντας πως έτσι δοξάζουν τους ήρωες των ιστοριών τους). Δεν θα δίσταζαν να αναφέρουν μία ακόμα.

    Τον 6ο αιώνα έχουμε την μαρτυρία του παγανιστή Αμμωνίου, ο οποίος όχι μόνο αναφέρει την "μεγάλη βιβλιοθήκη" της Αλεξάνδρειας, αλλά ότι επί των ημερών του υπήρχαν 40 αντίγραφα των Αναλυτικών του Αριστοτέλη και 2 αντίγραφα των Κατηγοριών του. 

     Ο Βίκτωρ Nourisson επιμελητής της Δημαρχιακής βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας σε διάλεξή του στις 3 Μαρτίου του 1893 είπε ότι "μετά την άλωση του Σαραπείου από τον Θεόφιλο, η βιβλιοθήκη λεηλατήθηκε μεθοδικά και τα βιβλία στάλθηκαν στην Ρώμη και στην Κωνσταντινούπολη , όπου ο Θεοδόσιος ο Β καταγίνονταν να καταρτίσει μεγάλη συλλογή βιβλίων" (bull. Ste Khed Geogr. VII serie Νο 10 p. 562) 

     Αυτό φαίνεται να συμφωνεί με την περιγραφή του Ευνάπιου, ο οποίος γράφει ότι ο Θεόφιλος και οι οπαδοί του "κατέστρεψαν ολοσχερώς το ναό και μάχονταν μεταξύ τους για τα λάφυρα που αποκόμισαν από τη λεηλασία της περιουσίας του" [Η αρχαία βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, Μουσταφά Ελ Αμπαντί, ιστορικού, εκδ. Σμίλη (σ. 184)] . Εφόσον ο ναός ήταν πέτρινος, θα ήταν δύσκολο ταυτόχρονα να καίγεται και οι οπαδοί του Θεόφιλοι να τον λεηλατούν. Επομένως, αν συνέβησαν και τα δύο πράγματα, πρώτα τον λεηλάτησαν και ύστερα τον έκαψαν. Άλλωστε  ο ναός καταστράφηκε ολοσχερώς μέχρι τα θεμέλια, πράγμα που δεν γίνεται με εμπρησμό αλλά με γκρέμισμα. Οι Χριστιανοί λοιπόν, είτε κατέστρεψαν δια φωτιάς είτε δια γκρεμίσματος το Σαράπειο, πριν τον καταστρέψουν, λεηλάτησαν τους θησαυρούς του. Δηλαδή πήραν τα βιβλία που υπήρχαν στις βιβλιοθήκες του, ενώ αντίθετα, τα ξύλινα αγάλματα κάηκαν και τα πέτρινα αγάλματα συνετρίβησαν. 

     Το ερώτημα που τίθεται εν τέλει είναι: ακόμη κι αν όντως έκαψαν τη βιβλιοθήκη του Σαράπειου, είχαν σκοπό οι Χριστιανοί που κατέλαβαν και κατεδάφισαν το Σαράπειο να κάψουν τα βιβλία; Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι πράγματι είχαν; 

     Πριν την ολοκληρωτική καταστροφή του Σαράπειου το κτίριο είχε δηωθεί για πρώτη φορά από τον Αρτέμιο, έπαρχο Αιγύπτου, με προτροπή του Αρειανού επισκόπου Αλεξάνδρειας Γεώργιου, περί το 360 μ.Χ. (Σωκράτη, Εκκλ. Ιστ. Γ 3). Μετά το φόνο του Γεώργιου από τους εθνικούς επί βασιλείας Ιουλιανού, ο Ιουλιανός γράφει στον Εκδίκιο, νέο έπαρχο της Αιγύπτου και ζητά να μεταφερθεί η μεγάλη ιδιωτική βιβλιοθήκη του Γεωργίου στην Κωνσταντινούπολη. Δεν αποκλείεται κατά την πρώτη δήωση του Σαράπειου, εφόσον αυτή έγινε με προτροπή του Γεώργιου, ο αρειανός επίσκοπος να πήρε τα βιβλία που υπήρχαν στο ναό για την ιδιωτική του βιβλιοθήκη. Ο Ιουλιανός ήξερε ότι ο Γεώργιος είχε ιδιωτική βιβλιοθήκη, καθότι γνωρίζονταν από παλιά μεταξύ τους και στην νεότητά του είχε διαβάσει τα βιβλία της βιβλιοθήκης αυτής. Δεν αποκλείεται δηλαδή ο Ιουλιανός να αναφέρεται απλώς στην βιβλιοθήκη που μελέτησε νέος, χωρίς να πρόσθεσε σε αυτήν τίποτε ο Γεώργιος. Ωστόσο, ο Ιουλιανός γράφει 6 μήνες αργότερα σε κάποιον Πορφύριο πως η συλλογή του Γεώργιου ήταν "πολύ μεγάλη και πλήρης και περιείχε φιλοσόφους κάθε σχολής και πολλούς ιστορικούς". Δηλαδή τα βιβλία της βιβλιοθήκης του Γεώργιου ήταν περισσότερα από αυτά που ο Ιουλιανός περίμενε ή που θυμόταν πως είχε. Πράγμα που ενισχύει την πιθανότητα να πήρε από το Σαράπειο τα βιβλία ο Γεώργιος. 

     Επίσης, υπάρχει και η εκδοχή της καταστροφής της βιβλιοθήκης υπό τους Αραβες όπως αναφέρει ο άραβας ιατρός Αμπντέλ Λατίφ που επισκέφτηκε την Αίγυπτο τον 12ο αιώνα.

Πηγή: paraportal.gr

Συνέχεια. . . »

Πολιτεία Πλάτωνος

Ο Πλάτων γεννήθηκε το 429 ή 428 από αριστοκράτες Αθηναίους γονείς. Έλαβε επιμελημένη μουσική και γυμναστική παιδεία. Ενδιαφέρθηκε για την πολιτική από τα νεανικά του χρόνια. Υπήρξε μαθητής του Σωκράτους και μετά τον θάνατο του αγαπημένου του δασκάλου παρουσίασε σε μία σειρά έργων διαλεκτικής μορφής την σωκρατική διδασκαλία. Στήριξε τη φιλοσοφία του στη θεωρία της γνώσης που εισήγαγε ο Σωκράτης. Την εμπλούτισε όμως και την επεξέτεινε διότι πίστευε ότι είναι ελλιπής.

Οι απόψεις του Πλάτωνος για την ιδεώδη πολιτεία, η οποία διασφαλίζει στον πολίτη της τον άριστον βίον, εκθέτονται στον διάλογό του που τιτλοφορείται Πολιτεία. Με το παρόν θα εξετάσουμε το χωρίο 427c-445e από το τέταρτο βιβλίο της «Πολιτείας» και θα επιχειρήσουμε, σε πρώτη φάση, να προσδιορίσουμε τις αρετές της πόλεως και το περιεχόμενό τους. Έπειτα θα σκιαγραφήσουμε τα μέρη της ψυχής και θα ασχοληθούμε με την παραλληλότητα των αρετών της πόλεως με αυτές της ψυχής. Τέλος, θα αναφερθούμε στην πλατωνική εικόνα της δικαιοσύνης, τόσο στην κοινωνική όσο και στην ατομική της διάσταση, σε συνδυασμό με την ευδαιμονία πόλεως και ατόμου. Η ανάπτυξη θα γίνει σε τρεις ενότητες. Θα ακολουθήσουν τα συμπεράσματα.

Ι. ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥΣ

Στον στίχο 427e10 της Πολιτείας η ιδεώδης πολιτεία ενσαρκώνει τις τέσσερις θεμελιώδεις αρετές. Χαρακτηρίζεται από Σοφία, Ανδρεία, Σωφροσύνη και Δικαιοσύνη. Η πόλη είναι σοφή, επειδή οι άρχοντές της (οι φιλόσοφοι-βασιλείς) είναι σοφοί και την καθοδηγούν προς το Αγαθόν. Είναι επίσης ανδρεία, για τον λόγο του ότι οι φύλακες-επίκουροι είναι ανδρείοι και μπορούν να υπερασπιστούν αφενός μεν τη εδαφική της ακεραιότητα αφετέρου δε τις αξίες που προβάλλει το εκπαιδευτικό της σύστημα. Χαρακτηρίζεται από σωφροσύνη, για το γεγονός ότι ανάμεσα στις τρεις τάξεις βασιλεύει η αρμονία, προκύπτουσα από την υποταγή της κατώτερης στις ανώτερες. Είναι ακόμη δίκαιη, επειδή το κάθε στοιχείο εκπληρώνει τη λειτουργία του δίχως να παρακωλύει την αντίστοιχη λειτουργία των άλλων.

Εξετάζοντας, τώρα, εις βάθος κάθε μία από τις παραπάνω αρετές, θα ξεκινήσουμε από την Σοφία. Στον στίχο 428b1 ο Πλάτων, διά στόματος του Σωκράτους, την αναφέρει ως το πρώτο πράγμα το οποίο διακρίνεται καθαρά αναφορικά με το αντικείμενο της συζητήσεως τους. Η Σοφία διαφαίνεται από την δυνατότητα της ορθής κρίσεως, από μέρους της πόλεως. Αυτό φυσικά είναι απόρροια της γνώσης την οποία κατέχουν οι κεφαλές αυτής. Βεβαίως, η διευκρίνιση για τους κυβερνήτες δίδεται παρακάτω, όταν γίνεται διαχωρισμός των ειδών της γνώσης που δύναται να κατέχουν οι διάφορες τάξεις. Έτσι, σύμφωνα με το παράδειγμα που δίδεται, η ξυλουργική γνώση δεν δύναται σε καμία των περιπτώσεων να χαρακτηριστεί σοφή. Κατά τον ίδιο τρόπο αποκλείει από την Σοφία την κατοχή οποιασδήποτε τέχνης, για να καταλήξει στην ορθή κρίση των επικεφαλής της πολιτείας, οι οποίοι θεωρούνται ως οι καθ’ ύλην αρμόδιοι να κατέχουν την αληθινή σοφία. Τους ονομάζει, μάλιστα, ως τέλειους φύλακες της πόλης. Οι ίδιοι αποτελούν, όπως είναι φυσικό άλλωστε, την πλέον ολιγάριθμη κοινωνική ομάδα και βάσει της γνώσεως, η οποία είναι δοσμένη από τη φύση, άρχουν στους υπολοίπους. (Στίχοι 428b1-429a7).

Συνεχίζοντας την αναδίφησή μας στις πλατωνικές αρετές της ιδανικής πολιτείας θα συναντήσουμε στον στίχο 429a8 την αναφορά του συγγραφέως στην Ανδρεία. Εδώ βλέπουμε ότι ο μεν Σωκράτης εξακολουθεί να φιλοσοφεί, να επιχειρηματολογεί και να απευθύνει ρητορικές ερωτήσεις στον Γλαύκωνα, όπου μέσω αυτών συμπεραίνει κάποια πράγματα. Από την άλλη ο Γλαύκων ακούει, μετά της δεούσης προσοχής, τα λεγόμενα του Σωκράτους για τη Ανδρεία, την οποία αντιλαμβάνεται ως ένα είδος σωτηρίας. Στο σημείο αυτό, για την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας της Ανδρείας, παρατίθεται μία παρομοίωση των βαφέων, των βαφών και του βαψίματος με τους στρατιώτες, καθώς και τις αντιλήψεις που τους περνούν μέσα από την εκπαίδευσή τους. Με μία επιδέξια προσέγγιση, παρατηρούμε ότι συνδέει το άνθος, δηλαδή την λαμπρότητα, την στιλπνότητα του χρώματος, το οποίο αν χρησιμοποιηθεί στην βαφή καλά, γίνεται ανεξίτηλο και δεν αφαιρείται, με τους νέους που θα υπηρετήσουν την θητεία τους, εκπαιδευόμενοι με μουσική και γυμναστική. Ταυτοχρόνως, οι νέοι αυτοί οπλίτες θα δέχονται τους νόμους σαν βαφή της ψυχής. Εξάλλου, ο χαρακτήρας που έχουν αποκτήσει, όπως και η ανατροφή που τους έχει δοθεί, τους κάνουν ικανούς να υπακούουν και να διαφυλάττουν την «βαφή» τους. (Στίχοι 429a8-430c6).

Μετά την Ανδρεία ακολουθεί η αναφορά του συγγραφέως, πάντα εντός του διαλογικού πλαισίου, στην Σωφροσύνη στον στίχο 430d1 . Εδώ η αρετή της σωφροσύνης εκλαμβάνεται ως ένα είδος αυτοκυριαρχίας και νομιμοφροσύνης. Η αυτοκυριαρχία συνίσταται στην χαλιναγώγηση ορισμένων απολαύσεων και επιθυμιών. Εκείνος που θα το καταφέρει θεωρείται ανώτερος του εαυτού του. Κατά τον ίδιο τρόπο, όποιος αδυνατεί να επιβληθεί του κακού του εαυτού και κυριαρχηθεί από αυτόν θεωρείται χειρότερος και χαρακτηρίζεται ακόλαστος. Αποδεικνύεται, επομένως, κατώτερος των περιστάσεων. Η αυτή κατάσταση λαμβάνει χώρα και στην πόλη. Θεωρείται ανώτερη του εαυτού της όταν συμβαίνει να κυριαρχεί το πλέον εκλεκτό κομμάτι της. Οι λίγοι ικανοί έχουν την δυνατότητα να ελέγξουν, μέσω του ορθού λογισμού τον οποίο έχουν, τις επιθυμίες των πολλών, ακόμη και των πλέον ασήμαντων. Με αυτόν τον τρόπο η κοινωνία ξεπερνά τις απολαύσεις και τις επιθυμίες και ανυψώνεται σε άλλες σφαίρες.

Αναφορικά με την νομιμοφροσύνη, τούτη επιτυγχάνεται όταν τόσο οι κυβερνώντες όσο και οι κυβερνώμενοι τυγχάνουν της ιδίας γνώμης ως προς το ποιοι είναι σωστό και δίκαιο να άρχουν της πόλεως. Κατά συνέπεια, η έννοια της σωφροσύνης εκτείνεται σε όλη την πολιτεία, αποτελώντας το στοιχείο εκείνο της ομοφωνίας και της αρμονικής συνύπαρξης των τάξεων που την απαρτίζουν. (Στίχοι 430d1-432b1).

Μετά λοιπόν και την παρουσίαση της σωφροσύνης ερχόμαστε στην αρετή που απέμεινε και η οποία δεν άλλη από την δικαιοσύνη (στίχος 432b5 ). Είναι αλήθεια ότι το μείζον θέμα που συζητείται στην Πολιτεία είναι η δικαιοσύνη. Το αναφέρει, άλλωστε, ξεκάθαρα ο Σωκράτης στον 433a. Αποτελεί τον θεμέλιο λίθο, βάσει του οποίου θεμελιώνεται όλο το οικοδόμημα της ιδανικής Πλατωνικής Πολιτείας. Βασική αρχή της δικαιοσύνης, όπως την αντιλαμβάνεται ο Πλάτων, αποτελεί το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι μέσα στην πολιτεία, κάθε πολίτης και κάθε τάξη ασχολείται και εργάζεται μόνον στον τομέα του και αποκλειστικά με το αντικείμενό του. Ο Σωκράτης την ορίζει ως την ενασχόληση κάποιου με το οικείον του, δηλαδή τη δουλειά του. Αυτό θα τον αποτρέψει με το να ασχολείται με ανάρμοστες εργασίες. Ειδικά η πολυπραγμοσύνη (434b7), ανάμεσα στις τάξεις που αποτελούν την πόλη, θεωρείται ζημιογόνος. Φθάνει δε, μέχρι του σημείου να την χαρακτηρίσει κακούργημα. Το σκεπτικό είναι ότι ο καθένας προσφέρει αυτό που δύναται από το πόστο του, ενώ παράλληλα συνεισφέρει στην αρμονική συνύπαρξη και στην κοινωνική πρόοδο. (Στίχοι 432b5-434c6).

II ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ & Η ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΑΡΕΤΩΝ ΠΟΛΕΩΣ & ΨΥΧΗΣ

Μετά την σκιαγράφηση των αρετών που πρέπει να έχει η πόλη, ο Πλάτων στρέφει τον διάλογο στην ψυχή (στίχος 435c5 ) και στα μέρη από τα οποία απαρτίζεται. Φυσικά η κατάτμηση της ψυχής σε τρία διαφορετικά μέρη, όπως θα δούμε, δεν έχει σχέση με την μεταφυσική αλλά έχει να κάνει με κανόνες ηθικής φύσεως. Στην αρχή επιχειρεί να προσεγγίσει το θέμα με διάφορα εθνολογικά παραδείγματα (435e). Στη συνέχεια προχωρά σε μια πιο εκτενή ανάλυση, επιχειρώντας να προσδιορίσει τις πράξεις μας με βάση συγκεκριμένες δυνάμεις οι οποίες επιδρούν πάνω σε αυτές και τις καθορίζουν. Αυτές ακριβώς οι δυνάμεις αποτελούν τις ξεχωριστές, κατά περίσταση, εκδηλώσεις της ψυχής. Λόγου χάριν με την αλληγορία της δίψας δηλώνεται το αίσθημα της επιθυμίας. Οι διάφορες επιθυμίες πηγάζουν από το μέρος εκείνο της ψυχής που ονομάζεται επιθυμητικόν (439d8 ) και το οποίο έρχεται σε αντίθεση με το λογιστικόν (439d5 ). Το λογιστικόν αφορά το κομμάτι της ψυχής το οποίο βάζει τροχοπέδη στα αισθήματα που εκπορεύονται από το επιθυμητικόν, και, τελικά υπερισχύει. Έτσι, στο πιο πάνω παράδειγμα, αποτρέπει εκείνον που διψά από το να σβήσει την δίψα του.

Υπάρχει, όμως, και ένα τρίτο στοιχείο, από το οποίο αποτελείται η ψυχή. Τούτο, μάλιστα, τυγχάνει να έρχεται σε σύγκρουση πολλές φορές με τις παντός είδους επιθυμίες, εκφράζοντας έναν ανείπωτο θυμό. Πολλές φορές αναλαμβάνει να υπερασπιστεί το λογιστικό ενάντια στη βία που ασκεί το επιθυμητικόν. Θα λέγαμε ότι αποτελεί τον φυσικό σύμμαχο του ορθού λογισμού. Ο θυμός αυτός, απότοκο του αισθήματος αδικίας και συνάμα υπερασπίσεως της τιμής, ονομάζεται θυμοειδές (440e3 ). Αναφέρεται χαρακτηριστικά το παράδειγμα του Λεοντίου, ο οποίος ξέσπασε στη θέα των πτωμάτων που αντίκρυσε και τα έβαλε με τον εαυτό του που του επέτρεψε να αντικρίσει το μακάβριο θέαμα.

Όμως, ο τριμερής αυτός χωρισμός της ψυχής σε Λογιστικόν, Θυμοειδές, Επιθυμητικόν, παραλληλίζεται με τις τρεις αρετές της πόλεως: Σοφία, Ανδρεία και Σωφροσύνη (πλην της δικαιοσύνης, η οποία αποτελεί αρετή θεμέλιο). Τις αρετές αυτές τις έχουν οι τρεις τάξεις: Οι άρχοντες-κυβερνήτες, οι πολεμιστές-φύλακες και οι επαγγελματίες-παραγωγοί (441). Τα λόγια αυτά του Σωκράτους είναι σημαντικά, θα λέγαμε εκπληκτικής σημασίας. Συγκρίνει την πολιτεία με την ανθρώπινη ψυχή και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη είναι απολύτως όμοιες ως προς τον χωρισμό των μερών τους (441c).

Παρακάτω ο Σωκράτης συνεχίζει την ταυτοποίηση των αρετών σε ατομικό και πολιτειακό επίπεδο τόσο στην Σοφία, όσο και στην Ανδρεία, υπενθυμίζοντας ταυτοχρόνως ότι δίκαιος είναι εκείνος όπου τα μέρη της ψυχής του επιτελούν το καθένα τη δική του λειτουργία. Όπως ακριβώς λειτουργεί η δικαιοσύνη στα πλαίσια της ευνομούμενης πολιτείας του συγγραφέως. Υπογραμμίζει επίσης, για άλλη μία φορά, την ανάγκη συμπόρευσης Λογιστικού-Θυμοειδούς και κατ’ επέκτασιν Αρχόντων-Πολεμιστών, στα πλαίσια αλληλοκατανόησης και εφαρμογής των εντολών που δίδει ο Λόγος-Άρχων. Τέλος, θέτει την Σωφροσύνη, άρα και τους Παραγωγούς (η κατώτερη τάξη), εντός των ορίων της νομιμοφροσύνης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι υπάρχει αποδοχή της εξουσίας από τον Λόγο, δίχως τα περιθώρια αμφισβήτησης. Υπό αυτές τις συνθήκες οδηγούμαστε σε μία αρμονική σχέση των δύο. Εν κατακλείδι, ικανή και αναγκαία συνθήκη, προκειμένου μία ψυχή να είναι δίκαιη, αποτελεί η ισορροπία των τριών μερών από τα οποία αποτελείται. Όπως ακριβώς είναι δίκαιη και η πολιτεία της οποίας οι τρεις τάξεις ισορροπούν.

III Η ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΑΤΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ. ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΠΟΛΕΩΣ & ΑΤΟΜΟΥ

Όπως ήδη αναφερθήκαμε η Δικαιοσύνη αποτελεί την γενικότερη αρετή, την οποία δύναται να εμφανίσει η ιδανική πλατωνική Πολιτεία. Όπως εξηγεί, μάλιστα, ο Σωκράτης, στην πραγματικότητα δεν αφορά την εξωτερική δραστηριότητα του ανθρώπου, αλλά στην ουσία αναφέρεται στις εσωτερικές διεργασίες οι οποίες συντελούνται εντός του και έχουν να κάνουν με τον ίδιο του τον εαυτό. Άλλωστε, όπως έχουμε γράψει, η εσωτερική ισορροπία των μερών της ψυχής συνταυτίζεται με την πολιτειακή ισορροπία μεταξύ των τάξεων. Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ότι στην ουσία αντανακλάται η ισορροπημένη εσωτερικότητα στο συλλογικό στοιχείο της πόλεως και συνακόλουθα σε όλη την λειτουργία της. Η εσωτερική τάξη και αρμονία του ατόμου επιφέρει την τάξη και την αρμονία και μεταξύ των πολιτών, οι οποίοι είναι συνειδητοποιημένα και υπεύθυνα άτομα.

Στην τάξη των αρχόντων-κυβερνητών αντιστοιχεί η σοφία. Στην τάξη των φυλάκων-πολεμιστών και επικούρων των πρώτων αντιστοιχεί η ανδρεία. Τέλος, στην τάξη των Επαγγελματιών-Παραγωγών αντιστοιχεί η σωφροσύνη. Η ταυτόχρονη επίτευξη των τριών αρετών από τις τρεις αυτές κοινωνικές τάξεις συνιστά την κοινωνική δικαιοσύνη.

Ανάλογα, τώρα, προς την δικαιοσύνη μέσα στην πολιτεία πρέπει να λειτουργεί η δικαιοσύνη στην ψυχή του κάθε ανθρώπου` δηλαδή δίκαιη είναι εκείνη η ψυχή όπου κάθε ένα από τα τρία μέρη που την αποτελούν, το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό, επιτελεί μία ορισμένη λειτουργία. Αντιθέτως αδικία είναι η διχόνοια των μερών της ψυχής και της πολιτείας.

Η αντιστοιχία μεταξύ των καθολικών μεγεθών της πόλεως και της ψυχής οδηγεί τον διάλογο από την πολιτική στην ηθική και στην οντολογική ζήτηση. Ό,τι έχει αναλυθεί από κοινωνική κλίμακα μεταφέρεται στο μέτρο του ατόμου και εκεί δοκιμάζεται το κύρος των ήδη σχηματισμένων συμπερασμάτων. Στην ψυχή το ζητούμενο, παρά την παρουσία των τριών δυνάμεων (λογιστικού, θυμοειδούς και επιθυμητικού), είναι η κατάκτηση της ενιαίας υποστάσεως. Συνεπώς, η δικαιοσύνη αποτελεί ταυτοχρόνως το αίτημα αλλά και την πραγματική αρετή η οποία θα ενεργοποιήσει τα επιμέρους στοιχεία και θα τα εναρμονίσει στην εξωτερική τους δράση. Όπως το χρυσό γένος των φιλοσόφων-αρχόντων στην πόλη, έτσι και στην ψυχή την ρυθμιστική και διευθυντική λειτουργία ασκεί το λογιστικό.

Σε αντιδιαστολή προς την δικαιοσύνη, η αδικία ορίζεται ως η τάση για ανάληψη πολλαπλών και αλλοτρίων έργων, που διασπά την ενότητα του ήθους και γεννά εσωτερική ταραχή. Παρομοιάζεται εύστοχα με τη νοσηρή κατάσταση στην οποία βρίσκεται το σώμα, λόγω απωλείας της αρμονίας μεταξύ των μερών που το απαρτίζουν. Αποφαίνεται, λοιπόν, ότι όπως τα υγιεινά πράγματα φέρουν υγεία και τα αρρωστημένα αρρώστια, κατά τον ίδιο τρόπο οι δίκαιες πράξεις γεννούν δικαιοσύνη, ενώ οι άδικες γεννούν την αδικία.

Αλλά ο Σωκράτης δεν σταματά εδώ. Θεωρεί ότι η αδικία, ευρισκόμενη στους αντίποδες της δικαιοσύνης, αντιστρατεύεται την ίδια την φυσική τάξη. Η παραγωγή του δικαίου μεταφράζεται σε πράξεις σύμφωνες με την φυσική τάξη. Τέτοιες είναι οι αμοιβαίες εξουσιαστικές σχέσεις μεταξύ των τριών τμημάτων της ψυχής. Η αδικία αυτό που κάνει είναι η ανατροπή αυτών των αρμονικών σχέσεων και η δημιουργία νέων συσχετισμών και ισορροπιών` οι οποίες, όμως, αντιστρατεύονται την ίδια την φύση. Μεταφερόμενη στο πολιτικό επίπεδο, η αδικία είναι εκείνη που δημιουργεί τα ανώμαλα πολιτεύματα. (442d7-445e)

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ο Πλάτων, μέσω του δασκάλου του Σωκράτη, θέλοντας να υποδείξει στους γνωστούς και τους μαθητές του, τι απαρτίζει την ανθρώπινη ψυχή χρησιμοποιεί μία εκτενή αλληγορία. Επειδή όμως η πραγμάτευση του θέματος υπερέβαινε τις δυνατότητες της καθαρής λογικής, ο ίδιος χρησιμοποίησε το παράδειγμα των τριών τάξεων της ιδανικής Πολιτείας του και τις συσχέτισε με τον τριμερή χωρισμό της ανθρωπίνου ψυχής. Οι αρετές της ιδανικής Πολιτείας αντικατοπτρίζουν τις αρετές της ανθρωπίνου ψυχής. Ουσιαστικά αποτελούν επέκταση των τμημάτων της. Η Σοφία, η οποία διακρίνει τους κυβερνώντες, βρίσκει το αντίστοιχό της στο Λογιστικόν μέρος της ψυχής. Η Ανδρεία, χαρακτηριστικό γνώρισμα των φυλάκων-πολεμιστών, καθρεφτίζεται στο Θυμοειδές το οποίο έχει αναλάβει την υπεράσπιση της τιμής. Η Σωφροσύνη, επίσης, κυρίαρχο συστατικό των Επαγγελματιών-Παραγωγών, συσχετίζεται με το Επιθυμητικόν. Τέλος, αναφέρθηκε στη Δικαιοσύνη, η οποία ήταν στην ουσία το εφαλτήριο για τη συγγραφή της Πολιτείας. Η Δικαιοσύνη, λοιπόν, σύμφωνα με τις απόψεις του, είναι ένα είδος αρμονίας των αντιμαχομένων τάσεων της ψυχής. Η αρμονία αυτή πηγάζει από το γνώθι σαυτόν και τον συνακόλουθο αυτοπεριορισμό. Το ζητούμενο είναι η διερεύνηση του ανθρωπίνου εαυτού και η αποδοχή των ορίων του, ώστε η συμπεριφορά του τόσο απέναντι στον ίδιο όσο και στους άλλους να είναι η ορθή.

Πηγή: lalei-kairia.blogspot.gr

Συνέχεια. . . »